Istilah utama: Konsep Mol, Formula Kimia dan Persamaan Kimia

Pelajari definisi ini cukup baik untuk menulisnya daripada ingatan, kerana Kertas 2 kerap memberi markah untuk mentakrifkan istilah seperti jisim atom relatif, mol, atau isi padu molar gas. Bab konsep mol penuh dengan istilah yang kelihatan serupa, jisim molekul relatif dan jisim molar, formula empirik dan formula molekul, jadi mengetahui perbezaan tepat antaranya melindungi markah. Setiap entri memberi istilah dan definisi yang tepat; uji diri anda dengan menutup definisi dan menerangkan setiap istilah dengan lantang.

Istilah jisim relatif

• Jisim atom relatif (Ar), purata jisim satu atom sesuatu unsur berbanding satu perdua belas jisim satu atom karbon-12. Ia satu nisbah dan tiada unit.
• Jisim molekul relatif (Mr), hasil tambah jisim atom relatif semua atom yang ditunjukkan dalam formula molekul sesuatu bahan. Ia juga tiada unit.
• Jisim formula relatif, jumlah yang sama seperti jisim molekul relatif, tetapi digunakan untuk sebatian ion, yang terdiri daripada ion dan bukan molekul; ia hasil tambah jisim atom relatif dalam unit formula.
• Piawai karbon-12, rujukan yang dipersetujui untuk jisim relatif: tepat 12 unit diberi kepada satu atom isotop karbon-12, dan semua jisim relatif lain diukur berbanding satu perdua belasnya.
• Jisim isotop relatif, jisim satu atom isotop tertentu berbanding satu perdua belas jisim satu atom karbon-12; purata nilai ini bagi semua isotop unsur, ditimbang mengikut kelimpahannya, memberi jisim atom relatif. Inilah sebabnya Ar sesetengah unsur bukan nombor bulat, seperti klorin pada 35.5.

Mol dan zarah

• Mol (mol), amaun bahan yang mengandungi bilangan zarah yang sama seperti bilangan atom dalam tepat 12 g karbon-12. Ia unit SI bagi amaun bahan.
• Pemalar Avogadro, bilangan zarah dalam satu mol, 6.02 x 10²³ mol⁻¹. Satu mol mana-mana bahan mengandungi sebanyak ini atom, molekul atau ion.
• Bilangan zarah, kiraan atom, molekul atau ion dalam sampel, ditemui dengan mendarab bilangan mol dengan pemalar Avogadro.
• Jisim molar (M), jisim satu mol sesuatu bahan, secara berangka sama dengan jisim atom atau molekul relatifnya tetapi dinyatakan dalam gram per mol (g mol⁻¹).
• Amaun bahan, kuantiti fizik yang mengukur berapa banyak sesuatu bahan hadir, dinyatakan dalam mol; ia kuantiti yang dikira oleh mol, berbeza daripada jisim dan isi padu.
• Persamaan mol, hubungan teras bilangan mol = jisim ÷ jisim molar (n = m ÷ M), disusun semula untuk mencari jisim atau jisim molar apabila perlu.

Gas

• Isi padu molar, isi padu yang diisi oleh satu mol mana-mana gas pada keadaan yang dinyatakan. Pada keadaan bilik ia 24 dm³ mol⁻¹, dan pada suhu dan tekanan piawai (STP) ia 22.4 dm³ mol⁻¹.
• Keadaan bilik, suhu dan tekanan harian yang mana isi padu molar gas diambil sebagai 24 dm³ mol⁻¹ dalam pengiraan.
• Suhu dan tekanan piawai (STP), suhu dan tekanan rujukan yang mana isi padu molar gas ialah 22.4 dm³ mol⁻¹.
• Hukum Avogadro, prinsip bahawa isi padu yang sama bagi semua gas, diukur pada suhu dan tekanan yang sama, mengandungi bilangan molekul yang sama.

Formula

• Formula kimia, perwakilan sesuatu bahan menggunakan simbol unsur dan subskrip untuk menunjukkan bilangan setiap jenis atom, contohnya H₂O atau CO₂.
• Formula empirik, formula yang menunjukkan nisbah nombor bulat paling ringkas bagi atom setiap unsur dalam sebatian, contohnya CH₂O. Ia ditemui daripada nisbah mol atom dan tidak semestinya sama dengan formula sebenar molekul.
• Formula molekul, formula yang menunjukkan bilangan atom sebenar setiap unsur dalam satu molekul; ia formula empirik atau gandaan nombor bulatnya, contohnya C₆H₁₂O₆. Untuk mencarinya anda perlukan jisim molekul relatif sebatian itu.
• Formula ion, formula sebatian ion, menunjukkan nisbah nombor bulat paling ringkas ion positif kepada ion negatif yang memberi sebatian neutral, contohnya NaCl atau CaCl₂.
• Air penghabluran, molekul air yang menjadi sebahagian struktur garam berhablur, ditunjukkan selepas titik dalam formula, seperti dalam CuSO₄·5H₂O; ia mesti dimasukkan apabila mengira jisim formula relatif.
• Garam kontang, garam yang tidak mengandungi air penghabluran; memanaskan garam terhidrat menyingkirkan air untuk meninggalkan bentuk kontang, dan jisim yang hilang sama dengan jisim air.
• Komposisi peratus mengikut jisim, peratus daripada jumlah jisim sebatian yang disumbangkan oleh setiap unsur, ditemui dengan membahagi jisim unsur itu dalam formula dengan jisim molar dan mendarab dengan seratus.

Persamaan dan stoikiometri

• Bahan tindak balas, bahan permulaan yang bertindak balas, ditulis di sebelah kiri anak panah dalam persamaan kimia.
• Hasil, bahan yang terbentuk dalam tindak balas, ditulis di sebelah kanan anak panah dalam persamaan kimia.
• Persamaan kimia, perwakilan tindak balas menggunakan formula bagi bahan tindak balas dan hasil, dengan anak panah dari bahan tindak balas ke hasil dan simbol keadaan.
• Persamaan seimbang, persamaan yang mana bilangan atom setiap unsur sama di kedua-dua belah, dicapai dengan meletakkan pekali di hadapan formula tanpa mengubah mana-mana formula.
• Simbol keadaan, label (p) pepejal, (ce) cecair, (g) gas dan (ak) akueus, ditulis selepas setiap formula untuk menunjukkan keadaan fizik bahan itu.
• Pekali, nombor yang ditulis di hadapan formula dalam persamaan seimbang untuk menunjukkan berapa mol bahan itu mengambil bahagian.
• Nisbah mol, nisbah bilangan mol bahan dalam tindak balas, dibaca terus daripada pekali persamaan seimbang dan digunakan untuk menukar antara amaun.
• Stoikiometri, kajian hubungan kuantitatif, berdasarkan nisbah mol, antara bahan tindak balas dan hasil dalam tindak balas kimia. Ia membolehkan anda meramal jisim atau isi padu hasil daripada amaun bahan tindak balas yang diberi.

Menggunakan glosari

Jangan hanya baca definisi ini; hasilkannya semula. Tutup bahagian kanan dan nyatakan setiap definisi dalam ayat lengkap, kemudian bandingkan dengan perkataan di sini, memberi perhatian kepada bahagian yang membawa markah, perbandingan dengan karbon-12 bagi jisim relatif, “nisbah nombor bulat paling ringkas” bagi formula empirik, dan “bilangan molekul yang sama” bagi isi padu gas yang sama. Seorang guru satu-ke-satu boleh menyemak bahawa definisi anda lengkap dan tepat, iaitu tempat markah mudah Kertas 2 diperoleh atau hilang. Simpan glosari ini di sebelah nota ulang kaji dan contoh penyelesaian untuk bab ini, dan kembali kepadanya setiap kali soalan pengiraan menggunakan istilah yang anda tidak pasti, supaya bahasa konsep mol menjadi seautomatik pengiraannya merentasi Kimia SPM.