Kesilapan lazim: Konsep Mol, Formula Kimia dan Persamaan Kimia

Kebanyakan markah dalam bab ini hilang bukan kerana salah faham kimia tetapi kerana kesilapan pengiraan yang boleh dijangka. Di bawah ialah ralat yang dilihat pemeriksa berulang kali. Bagi setiap satu, kami tunjukkan apa yang pelajar tulis, mengapa ia hilang markah, dan versi yang betul. Kerjakannya dengan percubaan lepas anda sendiri terbuka di sebelah.

Jisim relatif (3.1)

1. Terlupa mendarab Ar dengan bilangan atom. Pelajar menulis Mr air sebagai 1 + 16 = 17. Ini hilang markah kerana terdapat dua atom hidrogen: kerja yang betul ialah 2(1) + 16 = 18. Sentiasa baca subskrip sebelum menjumlah.

2. Mengabaikan air penghabluran. Bagi CuSO₄·5H₂O pelajar memberi 160 dan berhenti. Lima molekul air itu sebahagian daripada formula, jadi Mr yang betul ialah 64 + 32 + 4(16) + 5(18) = 250. Titik dalam formula tidak bermaksud “abaikan”.

3. Tersalah kira atom dalam kurungan. Bagi Ca(OH)₂ pelajar menulis 40 + 16 + 1 = 57, menggunakan 2 pada tiada apa-apa. Subskrip kurungan mendarab segala di dalamnya: 40 + 2(16 + 1) = 74.

4. Memberi Ar atau Mr satu unit. Menulis “Mr CO₂ = 44 g” hilang kredit kerana jisim relatif ialah nisbah dan tiada unit. Unit g mol⁻¹ milik jisim molar, bukan Mr.

Mol, zarah dan jisim (3.2, 3.3)

5. Menterbalikkan formula mol. Pelajar mengira mol sebagai jisim molar ÷ jisim. Hubungan yang betul ialah bilangan mol = jisim ÷ jisim molar. Menulis segi tiga, n, m dan M, sebelum menggantikan mengelakkan ini.

6. Membahagi jisim dengan pemalar Avogadro untuk mendapat mol. Untuk mencari mol anda bahagi jisim dengan jisim molar, bukan dengan 6.02 x 10²³ mol⁻¹. Pemalar Avogadro menukar antara mol dan bilangan zarah, bukan antara jisim dan mol.

7. Mengelirukan molekul dengan atom. Ditanya bilangan atom dalam 1 mol CO₂, pelajar memberi 6.02 x 10²³ mol⁻¹. Itu bilangan molekul; kerana setiap molekul mempunyai tiga atom, bilangan atom tiga kali lebih besar. Baca sama ada soalan meminta molekul, atom atau ion.

8. Terlupa unit dalam jawapan akhir. Nombor yang betul ditulis sebagai “0.5” dan bukan “0.5 mol”, atau “24” dan bukan “24 dm³”, tidak boleh memperoleh markah akhir. Setiap kuantiti perlukan unitnya.

Isi padu gas (3.4)

9. Menggunakan isi padu molar yang salah. Pelajar menggunakan 22.4 dm³ mol⁻¹ apabila soalan menyatakan keadaan bilik, di mana isi padu molar ialah 24 dm³ mol⁻¹. Baca keadaan yang dinyatakan dan pilih nilai yang sepadan.

10. Mencampuradukkan cm³ dan dm³. Isi padu yang diberi sebagai 500 cm³ dibahagi terus dengan isi padu molar dalam dm³ mol⁻¹. Tukar dahulu: 500 cm³ = 0.5 dm³, kerana 1 dm³ = 1000 cm³. Ketidakpadanan unit ialah salah satu kesilapan paling lazim di sini.

11. Mendarab sedangkan patut membahagi (dan sebaliknya). Untuk mendapat mol daripada isi padu anda bahagi dengan isi padu molar; untuk mendapat isi padu daripada mol anda darab. Pelajar sering melakukan sebaliknya. Simpan hubungan n = V ÷ isi padu molar di hadapan anda.

Formula empirik dan molekul (3.5)

12. Tidak membahagi dengan nisbah terkecil. Selepas mencari mol setiap unsur (katakan 0.2 dan 0.6), pelajar menulis formula terus daripada nombor itu. Bahagikan kedua-duanya dengan yang terkecil (0.2) untuk mendapat nisbah nombor bulat paling ringkas, 1 : 3.

13. Membundarkan nisbah seperti 1.33 ke bawah kepada 1. Nisbah 1 : 1.33 bukan 1 : 1; darab kedua-duanya dengan 3 untuk mendapat 3 : 4. Membundarkan nisbah bukan nombor bulat menukar formula dan hilang markah.

14. Memberi formula empirik apabila formula molekul yang ditanya. Pelajar berhenti pada CH₂O apabila soalan, setelah memberi jisim molekul relatif, mahukan formula molekul. Guna n = Mr ÷ jisim formula empirik dan darab setiap subskrip dengan n.

Persamaan kimia dan stoikiometri (3.6)

15. Menggunakan persamaan tidak seimbang. Membaca nisbah mol daripada H₂ + O₂ → H₂O memberi jawapan salah; persamaan seimbang 2H₂ + O₂ → 2H₂O memberi nisbah 2 : 1 : 2. Sentiasa seimbangkan sebelum membaca nisbah.

16. Menggunakan nisbah mol secara terbalik. Bagi 2Mg + O₂ → 2MgO dengan 0.2 mol oksigen, mol MgO ialah 0.2 × (2 ÷ 1) = 0.4 mol, bukan 0.2 × (1 ÷ 2). Tulis nisbah dalam arah “yang anda mahu atas yang anda ada”.

17. Menganggap pekali atau jisim sebagai mol. Nombor 2 dalam 2Mg ialah nisbah mol, bukan 2 gram dan bukan 2 atom jisim. Dan anda tidak boleh menggunakan jisim dalam nisbah secara terus, tukar jisim kepada mol dahulu, gunakan nisbah, kemudian tukar semula.

18. Meninggalkan simbol keadaan dalam Kertas 2. Apabila soalan meminta persamaan seimbang, meninggalkan (p), (ce), (g) atau (ak) boleh mengorbankan markah. Tambah simbol keadaan sebagai satu tabiat.

19. Membundarkan terlalu awal dalam pengiraan berbilang langkah. Pelajar membundarkan 3.33 kepada 3 di pertengahan, jadi nisbah yang sepatutnya 1 : 2 : 1 keluar salah. Simpan nilai perantaraan kepada angka yang cukup dan bundarkan hanya pada akhir sekali, apabila anda menyatakan jawapan akhir dengan unitnya.

20. Mengira mol molekul apabila mol atom diperlukan. Dalam 0.5 mol O₂ terdapat 0.5 mol molekul oksigen tetapi 1.0 mol atom oksigen, kerana setiap molekul memegang dua atom. Semak sama ada soalan mengira molekul atau atom sebelum menjawab, terutamanya apabila ia kemudian meminta bilangan zarah.

Cara menggunakan senarai ini

Tukar setiap kesilapan menjadi semakan yang anda jalankan pada kerja anda sendiri. Sebelum menulis jawapan akhir, tanya: adakah persamaan seimbang, adakah saya tukar kepada mol, adakah nisbah dalam arah yang betul, dan adakah setiap nilai membawa unit? Seorang guru satu-ke-satu boleh menanda satu set pengiraan anda mengikut semakan ini dan menunjukkan kesilapan mana yang paling mengorbankan anda, supaya anda berhenti mengulanginya. Kerana penukaran yang sama berjalan melalui asid dan bes, elektrokimia dan termokimia dalam bab kemudian Kimia SPM, membetulkan tabiat ini sekarang melindungi markah merentasi keseluruhan kursus. Satu cara berkesan ialah menyimpan buku ralat sendiri: setiap kali anda tersilap dalam latihan, tulis soalan itu, langkah yang salah, dan pembetulannya dalam satu ayat. Selepas beberapa minggu anda akan nampak corak, mungkin nisbah mol terbalik, mungkin unit tercicir, dan anda boleh menumpukan ulang kaji pada corak itu dan bukan mengulang semua soalan. Simpan senarai ini di sebelah contoh penyelesaian dan soalan latihan, dan baca semula pada malam sebelum sebarang ujian tentang konsep mol.