Contoh penyelesaian: Pengenalan kepada Kimia

Kerjakan setiap contoh dengan menutup jawapan, mencubanya sendiri, kemudian menyemak kaedah anda dengan penyelesaian. Setiap contoh menandakan kesilapan yang paling kerap mengorbankan markah. Ini soalan asli dalam gaya SPM, bukan kertas lepas.

Contoh 1, Mengenal pasti pemboleh ubah

Soalan. Seorang pelajar menyiasat bagaimana panjang riben magnesium mempengaruhi masa yang diambil untuknya bertindak balas lengkap dengan asid cair. Nyatakan pemboleh ubah dimanipulasi, bergerak balas dan dimalarkan.

Penyelesaian. Pemboleh ubah dimanipulasi ialah panjang riben magnesium (yang diubah dengan sengaja). Pemboleh ubah bergerak balas ialah masa yang diambil untuk riben bertindak balas lengkap (yang diukur). Pemboleh ubah dimalarkan termasuk kepekatan dan isipadu asid dan suhu, dikekalkan tetap untuk ujian adil.

Kesilapan lazim: menamakan “tindak balas” sebagai pemboleh ubah bergerak balas dan bukan kuantiti yang boleh diukur. Pemboleh ubah bergerak balas mesti sesuatu yang boleh anda ukur, di sini masa.

Contoh 2, Menulis hipotesis

Soalan. Tulis hipotesis yang sesuai untuk siasatan dalam Contoh 1.

Penyelesaian. “Semakin panjang riben magnesium, semakin lama masa yang diambil untuk bertindak balas lengkap.” Hipotesis yang baik menyatakan hubungan antara pemboleh ubah dimanipulasi dan bergerak balas dan boleh diuji.

Kesilapan lazim: menulis hipotesis yang hanya menamakan satu pemboleh ubah, atau yang merupakan fakta dan bukan ramalan yang boleh diuji.

Contoh 3, Memilih radas

Soalan. Satu pentitratan memerlukan tepat 25.0 cm³ larutan disampaikan ke dalam kelalang kon. Namakan radas yang paling sesuai dan justifikasikan pilihan.

Penyelesaian. Pipet (atau buret), kerana ia menyampaikan isipadu tepat yang diketahui. Silinder penyukat tidak sesuai kerana ia memberi hanya isipadu anggaran, yang akan menjadikan keputusan pentitratan tidak boleh dipercayai.

Kesilapan lazim: memilih silinder penyukat untuk isipadu tepat, ia tidak cukup tepat untuk pentitratan.

Contoh 4, Keselamatan dengan sebab

Soalan. Nyatakan satu langkah keselamatan apabila memanaskan cecair dalam tabung uji, dan beri sebab.

Penyelesaian. Halakan mulut tabung uji jauh daripada diri sendiri dan orang lain, supaya jika cecair terpancut keluar tiba-tiba, tiada siapa melecur. (Jawapan lain yang boleh diterima: panaskan perlahan dan gerakkan tabung melalui nyalaan untuk mengelakkan pendidihan tiba-tiba.)

Kesilapan lazim: memberi langkah tanpa sebab. Sebab membawa markah.

Contoh 5, Simbol bahaya

Soalan. Sebuah botol membawa simbol bahaya menghakis. Nyatakan apa yang diberitahu ini dan satu langkah berjaga-jaga yang perlu anda ambil.

Penyelesaian. Simbol memberitahu anda bahan kimia boleh menyerang dan merosakkan kulit, mata atau bahan apabila bersentuh. Langkah yang sesuai ialah memakai gogal keselamatan dan sarung tangan dan mengendalikannya dengan berhati-hati untuk mengelakkan percikan.

Kesilapan lazim: mengelirukan “menghakis” dengan “toksik”, menghakis bermaksud merosakkan apabila bersentuh, toksik bermaksud beracun jika diambil masuk.

Contoh 6, Kimia dalam kehidupan harian

Soalan. Beri satu contoh bagaimana kimia digunakan dalam perubatan dan namakan kerjaya berkaitan.

Penyelesaian. Kimia digunakan untuk membangun dan mengeluarkan ubat seperti penahan sakit dan antibiotik yang merawat penyakit. Kerjaya berkaitan ialah ahli farmasi, yang menyediakan dan menyampaikan ubat dan menasihati penggunaan selamatnya.

Kesilapan lazim: menamakan kerjaya tanpa kaitan dengan kimia, atau memberi contoh tanpa menyatakan apa yang sebenarnya dilakukan kimia.

Contoh 7, Memperbaiki ujian adil

Soalan. Dalam eksperimen membandingkan berapa cepat dua antasid meneutralkan asid, seorang pelajar menggunakan isipadu asid yang berbeza untuk setiap antasid. Terangkan mengapa keputusan tidak boleh dipercayai dan bagaimana memperbaiki eksperimen.

Penyelesaian. Keputusan tidak boleh dipercayai kerana isipadu asid ialah pemboleh ubah yang tidak dikawal, jadi sebarang perbezaan dalam keputusan boleh disebabkan oleh isipadu yang berbeza dan bukan oleh antasid. Untuk memperbaiki eksperimen, gunakan isipadu dan kepekatan asid yang sama untuk kedua-dua antasid, mengekalkan setiap pemboleh ubah tetap kecuali antasid yang diuji.

Kesilapan lazim: mencadangkan perubahan yang memperkenalkan pemboleh ubah baharu yang tidak dikawal, dan bukan membetulkan yang dikenal pasti.

Contoh 8, Merekod data dengan betul

Soalan. Seorang pelajar merekod suhu tindak balas sebagai “tiga puluh satu”. Nyatakan dua penambahbaikan pada cara bacaan ini direkod.

Penyelesaian. Pertama, sertakan unit (°C), kerana nombor tanpa unit tidak bermakna dalam sains. Kedua, rekod kepada ketepatan alat, contohnya 31.0 °C jika termometer membenarkan, supaya bacaan konsisten dan boleh dibandingkan. Rakaman yang jelas dan lengkap diharapkan sepanjang kertas amali.

Kesilapan lazim: meninggalkan unit, nilai tanpa unit tidak boleh memperoleh markah, walaupun nombornya betul.

Daripada contoh kepada markah

Lapan contoh ini meliputi keseluruhan bab, dan bersama-sama ia melatih tabiat teras yang sama: kenal pasti pemboleh ubah yang boleh diukur, kawal segala-galanya yang lain, pilih radas yang sepadan dengan ketepatan yang diperlukan, justifikasikan setiap peraturan keselamatan, dan rekod data dengan unit dan ketepatan yang sesuai. Ulang sehingga penaakulan menjadi automatik, kemudian uji diri anda dengan soalan latihan untuk bab ini. Seorang guru satu-ke-satu boleh menyemak bahawa jawapan pemboleh ubah dan keselamatan anda lengkap, iaitu tepatnya tempat markah diperoleh atau hilang dalam kertas bertulis Kimia SPM.

Contoh 9, Membuat inferens

Soalan. Dalam satu eksperimen, gas yang terhasil menyalakan kayu uji berbara semula. Apakah inferens yang boleh dibuat, dan mengapa?

Penyelesaian. Inferensnya ialah gas itu ialah oksigen, kerana oksigen menyalakan semula kayu uji berbara. Inferens yang baik menghubungkan pemerhatian (kayu uji menyala semula) dengan kesimpulan (gas ialah oksigen) menggunakan ujian yang diketahui.

Kesilapan lazim: memberi kesimpulan tanpa menyatakan pemerhatian yang menyokongnya, kedua-duanya diperlukan untuk markah penuh, tabiat yang sama seperti dalam analisis kualitatif kemudian. Perhatikan bahawa setiap penyelesaian sama ada menamakan kuantiti yang boleh diukur, menjustifikasikan pilihan, atau memasangkan peraturan dengan sebab, tiga tabiat yang dihargai bab ini sepanjang kertas peperiksaan.

Langkah seterusnya

Setelah anda selesa dengan sembilan contoh ini, cuba soalan latihan untuk bab ini tanpa melihat penyelesaian, kemudian tanda diri anda mengikut kaedah yang sama. Fokus pada tiga tabiat yang sama: kenal pasti kuantiti yang boleh diukur, justifikasikan setiap pilihan radas, dan pasangkan setiap peraturan keselamatan dengan sebabnya.