Kimia dalam kehidupan harian dan kerjaya

Halaman ini merangkumi satu standard kandungan Tingkatan 4: kimia dalam kehidupan harian dan kerjaya. Ia menutup bab pembukaan dengan menunjukkan mengapa kimia penting, dan peperiksaan meminta dua perkara mudah, beri contoh harian kimia, dan namakan kerjaya yang menggunakannya. Anda tidak dijangka menghafal senarai panjang; beberapa contoh jelas yang boleh anda terangkan memperoleh markah penuh.

Kimia dalam kehidupan harian

Kimia ialah kajian tentang jirim dan perubahan yang dialaminya, jadi ia berada di sebalik hampir semua benda di sekeliling anda. Sediakan beberapa contoh merentasi bidang yang berbeza:

• Makanan, memasak ialah satu set perubahan kimia; bahan pengawet, pewarna makanan dan penaik (di mana soda penaik membebaskan karbon dioksida untuk menaikkan doh) semuanya kimia.
• Ubat, ubat ialah bahan kimia yang direka untuk bertindak dalam badan; antasid, contohnya, meneutralkan asid perut berlebihan.
• Bahan, plastik, kaca, seramik, sabun dan detergen, cat dan kosmetik semuanya produk kimia.
• Pertanian, baja membekalkan nitrogen, fosforus dan kalium kepada tanaman, dan racun perosak melindunginya; kedua-duanya produk kimia.
• Tenaga, pembakaran bahan api seperti petrol dan gas asli ialah tindak balas kimia, dan bateri menyimpan serta membebaskan tenaga melalui perubahan kimia.
• Kesihatan dan kebersihan, bahan pembasmi kuman, ubat gigi dan rawatan air semuanya bergantung pada kimia.

Perkara yang dikehendaki peperiksaan ialah kefahaman, bukan panjang: pilih contoh yang boleh anda terangkan dalam satu ayat, seperti “soda penaik membebaskan karbon dioksida, yang menaikkan kek”.

Kerjaya yang menggunakan kimia

Sukatan pelajaran juga meminta anda menamakan kerjaya berkaitan kimia dan, sebaik-baiknya, menyatakan apa yang dilakukan setiap satu:

• Ahli kimia, mengkaji bahan dan membangunkan produk baharu di makmal.
• Ahli farmasi, menyediakan dan mengeluarkan ubat serta menasihati penggunaannya yang selamat.
• Jurutera kimia, mereka bentuk dan mengendalikan proses industri yang menghasilkan bahan kimia secara besar-besaran.
• Ahli teknologi / juruanalisis makmal, menjalankan ujian dan menganalisis sampel, contohnya di hospital atau makmal kawalan mutu.
• Saintis makanan, memperbaik keselamatan, perisa dan jangka hayat produk makanan.
• Saintis alam sekitar, memantau dan mengawal pencemaran udara, air dan tanah.
• Saintis perubatan atau forensik, menggunakan analisis kimia dalam penjagaan kesihatan dan siasatan jenayah.

Menamakan dua atau tiga kerjaya dan menyatakan secara ringkas apa yang terlibat sudah memadai; markah diberi kerana kaitan dengan kimia, bukan senarai panjang.

Contoh penyelesaian

Soalan. Seorang petani sayur mahu menambah 60 kg nitrogen ke sebuah ladang setiap musim menggunakan baja yang mengandungi 20% nitrogen mengikut jisim. Nyatakan kerjaya yang mereka bentuk baja sebegini, beri satu contoh harian kimia dalam pertanian, dan hitung jisim baja yang diperlukan.

Langkah 1, Namakan kerjaya. Baja dibangunkan dan dihasilkan melalui kerja ahli kimia dan jurutera kimia, yang mereka bentuk proses yang menghasilkannya pada skala industri.

Langkah 2, Beri contoh kehidupan harian. Dalam pertanian, kimia muncul sebagai baja yang membekalkan nitrogen, fosforus dan kalium kepada tanaman supaya ia tumbuh dengan baik.

Langkah 3, Buat pengiraan. Baja itu 20% nitrogen, jadi setiap 100 kg baja mengandungi 20 kg nitrogen. Untuk membekalkan 60 kg nitrogen: jisim baja = 60 kg ÷ 0.20 = 300 kg.

Jawapan. Ahli kimia / jurutera kimia; contoh, baja membekalkan nutrien kepada tanaman; 300 kg baja diperlukan untuk menambah 60 kg nitrogen.

Soalan latihan

Soalan. Beri dua contoh bagaimana kimia digunakan dalam kehidupan harian, satu daripada ubat dan satu daripada makanan, dan bagi setiap satu namakan kerjaya yang bekerja dalam bidang itu.

Jawapan. Dalam ubat, antasid ialah bahan kimia yang meneutralkan asid perut berlebihan untuk melegakan senak; seorang ahli farmasi menyediakan dan mengeluarkan ubat sebegini. Dalam makanan, soda penaik membebaskan gas karbon dioksida yang menaikkan kek; seorang saintis makanan membangunkan dan menguji produk makanan sebegini. (Contoh lain yang betul, seperti bahan pengawet, plastik atau baja dengan kerjaya yang sepadan, juga diterima.)

Petua peperiksaan

Jangan cuba menghafal senarai yang besar. Sediakan dua atau tiga contoh yang boleh anda terangkan dalam satu ayat setiap satu, tersebar merentasi bidang berbeza, makanan, ubat, bahan, pertanian, tenaga, dan bagi setiap satu simpan kerjaya yang sepadan. Apabila soalan meminta contoh, sentiasa tambah sebab ringkas mengapa ia kimia (“soda penaik membebaskan karbon dioksida, jadi kek naik”), kerana penerangan itulah yang memperoleh markah. Jika ia meminta kerjaya, namakannya dan nyatakan secara ringkas apa yang dilakukan orang itu. Contoh yang jelas dan diterangkan sentiasa mengatasi senarai panjang nama yang anda tidak boleh huraikan.

Mengapa standard ini penting

Walaupun kelihatan seperti bahagian paling mudah dalam bab, standard ini membawa idea penting: kimia bukan mata pelajaran sekolah yang abstrak tetapi sains di sebalik produk, pekerjaan dan keputusan kehidupan harian rakyat Malaysia. Memahaminya membantu anda memahami bab kemudian, baja nitrogen yang sama muncul semula dalam industri, tindak balas pembakaran yang sama muncul dalam tenaga dan termokimia, dan ubat yang sama berhubung dengan asid, bes dan garam. Anggap contoh anda sebagai sauh: setiap satu yang boleh anda terangkan sekarang menjadi cangkuk ingatan untuk topik yang lebih sukar kemudian.

Menyusun jawapan yang kemas

Apabila soalan meminta contoh dan kerjaya sekali, susun jawapan anda sebagai pasangan: nyatakan bidang, beri contoh dengan sebab ringkas, kemudian namakan kerjaya yang berkaitan. Contohnya: “Dalam tenaga, pembakaran petrol membebaskan haba untuk menggerakkan kenderaan; seorang jurutera kimia mereka bentuk proses penapisan minyak.” Format berpasangan ini memastikan anda tidak terlupa bahagian kedua soalan, dan ia menunjukkan kepada pemeriksa bahawa anda faham hubungan antara kimia harian dan pekerjaan sebenar.

Kaitan dengan bab

Standard ini melengkapkan bab Pengenalan kepada Kimia dan menghubungkan sains dengan dunia yang anda diami, tema yang kembali dalam bab kemudian seperti Bahan Buatan dalam Industri dan Kimia Pengguna dan Industri merentasi Kimia SPM. Ulang kajinya dengan pantas menggunakan nota ulang kaji bab ini, dan lihat lebih banyak jawapan ringkas dicontohkan dalam contoh penyelesaian. Dalam kelas dalam talian satu-ke-satu Kimia SPM kami, dalam bahasa Inggeris, dari RM50/jam, guru kami membantu anda menyediakan set kecil contoh yang boleh anda terangkan dengan yakin, iaitu semua yang diperlukan standard ini.

Imbasan pantas

• Kimia mendasari makanan, ubat, bahan, pertanian dan tenaga.
• Sediakan dua atau tiga contoh yang boleh diterangkan dalam satu ayat setiap satu.
• Kerjaya termasuk ahli kimia, ahli farmasi, jurutera kimia dan ahli teknologi makmal.
• Markah diberi kerana penerangan dan kaitan dengan kimia, bukan senarai panjang.