Soalan latihan: Asid, Bes dan Garam

Cuba setiap soalan dengan jawapan ditutup, kemudian semak sebabnya. Ini soalan asli yang ditulis dalam gaya SPM atas standard kandungan yang sama, bukan kertas lepas. Jisim atom relatif diberi di mana perlu. Bagi bahagian aneka pilihan, pilih satu pilihan A–D.

Gaya Kertas 1, aneka pilihan

1. Bahan manakah menghasilkan ion hidrogen apabila dilarutkan dalam air?

• A. Natrium klorida
• B. Hidrogen klorida
• C. Kuprum
• D. Kalsium karbonat

Jawapan: B. Asid seperti hidrogen klorida mengion dalam air untuk membebaskan ion H⁺.

2. Antara berikut, yang manakah tidak menunjukkan sifat berasid?

• A. Asid hidroklorik cair
• B. Gas hidrogen klorida kering
• C. Asid sulfurik akueus
• D. Asid etanoik akueus

Jawapan: B. Tanpa air tiada ion H⁺ bebas, jadi hidrogen klorida kering tidak menunjukkan sifat berasid.

3. Larutan X mempunyai pH 3 dan larutan Y mempunyai pH 6. Pernyataan manakah betul?

• A. Y lebih berasid daripada X
• B. X dan Y mempunyai kepekatan H⁺ yang sama
• C. X mempunyai kepekatan ion H⁺ yang lebih tinggi daripada Y
• D. Y beralkali

Jawapan: C. pH lebih rendah bermaksud kepekatan H⁺ lebih tinggi, jadi X (pH 3) lebih berasid daripada Y.

4. 4.0 g natrium hidroksida, NaOH, dilarutkan untuk membuat 250 cm³ larutan. Berapakah kemolarannya? [H = 1, O = 16, Na = 23]

• A. 0.10 mol dm⁻³
• B. 0.40 mol dm⁻³
• C. 1.0 mol dm⁻³
• D. 16 mol dm⁻³

Jawapan: B. Mol = 4.0 ÷ 40 = 0.10 mol; kemolaran = 0.10 ÷ 0.250 = 0.40 mol dm⁻³.

5. Berapakah kepekatan asid sulfurik 0.10 mol dm⁻³ dalam g dm⁻³? [H = 1, O = 16, S = 32]

• A. 0.98 g dm⁻³
• B. 4.9 g dm⁻³
• C. 9.8 g dm⁻³
• D. 98 g dm⁻³

Jawapan: C. Jisim molar H₂SO₄ = 98; 0.10 × 98 = 9.8 g dm⁻³.

6. Berapa mol asid hidroklorik terdapat dalam 20.0 cm³ HCl 0.50 mol dm⁻³?

• A. 0.010 mol
• B. 0.025 mol
• C. 0.10 mol
• D. 10 mol

Jawapan: A. Mol = 0.50 × 20.0 ÷ 1000 = 0.010 mol.

7. 25.0 cm³ larutan 0.80 mol dm⁻³ dicairkan dengan air kepada 100 cm³. Berapakah kemolaran baharunya?

• A. 0.20 mol dm⁻³
• B. 0.32 mol dm⁻³
• C. 0.80 mol dm⁻³
• D. 3.2 mol dm⁻³

Jawapan: A. M₂ = M₁V₁ ÷ V₂ = (0.80 × 25.0) ÷ 100 = 0.20 mol dm⁻³.

8. Berapakah isipadu natrium hidroksida 0.10 mol dm⁻³ yang diperlukan untuk meneutralkan 25.0 cm³ asid sulfurik 0.10 mol dm⁻³? Persamaannya ialah H₂SO₄ + 2NaOH → Na₂SO₄ + 2H₂O.

• A. 12.5 cm³
• B. 25.0 cm³
• C. 50.0 cm³
• D. 100 cm³

Jawapan: C. Mol asid = 0.0025; mol NaOH = 2 × 0.0025 = 0.005; isipadu = 0.005 ÷ 0.10 = 0.050 dm³ = 50.0 cm³.

9. Garam manakah tak terlarut dalam air?

• A. Natrium nitrat
• B. Kalium klorida
• C. Barium sulfat
• D. Ammonium sulfat

Jawapan: C. Kebanyakan sulfat terlarut, tetapi barium sulfat ialah salah satu pengecualian, jadi ia mesti disediakan melalui pemendakan.

10. Apabila larutan argentum nitrat ditambah kepada larutan garam, satu mendakan putih terbentuk yang larut dalam larutan ammonia. Ion manakah hadir?

• A. Karbonat
• B. Sulfat
• C. Nitrat
• D. Klorida

Jawapan: D. Mendakan putih dengan argentum nitrat yang larut dalam larutan ammonia mengesahkan ion klorida.

Gaya Kertas 2, soalan berstruktur

Soalan 1 (pentitratan). Dalam satu pentitratan, 25.0 cm³ larutan natrium hidroksida dineutralkan tepat oleh 22.5 cm³ asid hidroklorik 0.20 mol dm⁻³.

• (a) Namakan radas yang digunakan untuk menyukat 25.0 cm³ natrium hidroksida.
• (b) Tulis persamaan seimbang bagi tindak balas itu.
• (c) Hitung kemolaran natrium hidroksida.
• (d) Nyatakan kepekatan ini dalam g dm⁻³. [H = 1, O = 16, Na = 23]

Jawapan model.

• (a) Pipet.
• (b) HCl + NaOH → NaCl + H₂O.
• (c) Mol HCl = 0.20 × 22.5 ÷ 1000 = 4.5 × 10⁻³ mol. Nisbah 1 : 1, jadi mol NaOH = 4.5 × 10⁻³ mol. Kemolaran = 4.5 × 10⁻³ ÷ (25.0 ÷ 1000) = 4.5 × 10⁻³ ÷ 0.0250 = 0.18 mol dm⁻³.
• (d) Jisim molar NaOH = 40 g mol⁻¹; kepekatan = 0.18 × 40 = 7.2 g dm⁻³.

Soalan 2 (larutan piawai dan pencairan). Seorang pelajar menyediakan 250 cm³ larutan piawai natrium karbonat kontang, Na₂CO₃, 0.10 mol dm⁻³. [C = 12, O = 16, Na = 23]

• (a) Hitung jisim natrium karbonat yang diperlukan.
• (b) Namakan radas yang digunakan untuk menepatkan isipadu kepada 250 cm³.
• (c) Pelajar itu mengambil 25.0 cm³ larutan piawai ini dan mencairkannya kepada 100 cm³. Hitung kemolaran larutan yang dicairkan.

Jawapan model.

• (a) Jisim molar Na₂CO₃ = 2(23) + 12 + 3(16) = 106 g mol⁻¹. Mol = 0.10 × 0.250 = 0.025 mol. Jisim = 0.025 × 106 = 2.65 g.
• (b) Kelalang volumetrik.
• (c) M₂ = M₁V₁ ÷ V₂ = (0.10 × 25.0) ÷ 100 = 0.025 mol dm⁻³.

Soalan 3 (penyediaan garam dan analisis kualitatif). Zink sulfat ialah garam terlarut.

• (a) Huraikan cara menyediakan sampel hablur zink sulfat yang tulen dan kering daripada zink oksida dan asid sulfurik cair.
• (b) Nyatakan ujian dan pemerhatian yang mengesahkan ion sulfat.
• (c) Nyatakan ujian dan pemerhatian yang mengesahkan ion zink menggunakan larutan natrium hidroksida.

Jawapan model.

• (a) Tambah zink oksida secara berlebihan kepada asid sulfurik cair yang suam dan kacau sehingga tiada lagi yang larut, supaya semua asid bertindak balas. Turaskan untuk membuang zink oksida yang tidak bertindak balas. Panaskan turasan sehingga takat penghabluran, kemudian biarkan menyejuk supaya hablur terbentuk. Turaskan hablur, basuh dengan sedikit air suling sejuk dan keringkan antara kertas turas.
• (b) Tambah asid hidroklorik cair, kemudian larutan barium klorida; mendakan putih mengesahkan ion sulfat.
• (c) Tambah larutan natrium hidroksida: mendakan putih terbentuk yang larut dalam lebihan natrium hidroksida, mengesahkan ion zink.

Menanda diri anda

Bagi setiap pengiraan, semak bahawa anda menukar cm³ kepada dm³, menggunakan nisbah mol daripada persamaan seimbang, dan menulis unit pada baris akhir. Seorang guru satu-ke-satu boleh meneliti susun atur pentitratan anda untuk memastikan setiap langkah memperoleh markahnya. Apabila anda yakin, semak semula contoh penyelesaian dan kemudian kesilapan lazim bab ini.