Stoikiometri

Stoikiometri ialah kajian hubungan kuantitatif, berdasarkan nisbah mol, antara bahan tindak balas dan hasil dalam sesuatu tindak balas kimia. Inggeris: stoichiometry · Cina: 化学计量.

Secara praktikal, stoikiometri membolehkan anda meramal berapa banyak hasil yang akan terbentuk daripada sesuatu tindak balas, atau berapa banyak bahan tindak balas yang anda perlukan, dengan menggunakan persamaan seimbang. Kaedah umumnya ialah menukar jisim atau isi padu yang diberi kepada mol, mengenakan nisbah mol daripada persamaan untuk mencari mol bahan yang anda mahu, kemudian menukarnya semula kepada jisim, isi padu gas atau bilangan zarah.

Contoh. Andaikan dua mol hidrogen bertindak balas lengkap dengan oksigen dalam 2H₂ + O₂ → 2H₂O. Nisbah mol hidrogen kepada air ialah 2:2, jadi dua mol hidrogen memberi dua mol air. Oleh sebab jisim molar air ialah 18 g mol⁻¹, itu bersamaan dengan 2 × 18 = 36 g air. Pendekatan tiga langkah yang sama, daripada kuantiti yang diukur kepada mol, kemudian merentasi nisbah mol, dan seterusnya kembali keluar, berfungsi untuk mana-mana tindak balas sebaik sahaja persamaannya diimbangkan.

Kekeliruan yang perlu dielakkan. Stoikiometri sentiasa bermula daripada persamaan seimbang, jadi kesilapan yang lazim ialah menggunakan pekali yang tidak seimbang dan mendapat nisbah yang salah. Ingat juga bahawa anda mesti bekerja dalam mol, bukan dalam gram, apabila mengenakan nisbah, menukar kepada dan daripada jisim hanya pada permulaan dan penghujung pengiraan. Membandingkan jisim terus melalui pekali ialah satu kesilapan, kerana pekali yang sama tidak bermakna jisim yang sama.

Dalam bab ini, stoikiometri ialah destinasi yang dituju oleh semua istilah lain: mol, jisim molar, isi padu molar, persamaan seimbang dan nisbah mol semuanya bertemu di sini, dan inilah sebabnya ia menjadi kemuncak keseluruhan konsep mol dalam Kimia SPM.