Penggaraman keluar

Penggaraman keluar ialah langkah menambah natrium klorida kepada campuran sabun untuk merendahkan keterlarutan sabun supaya ia terpisah dan terapung ke permukaan. Inggeris: salting out · Cina: 盐析.

Selepas saponifikasi, bikar mengandungi sabun, gliserol, air dan sebarang lebihan alkali yang bercampur bersama. Menambah garam biasa meningkatkan kepekatan ion natrium dalam air dan menjadikan campuran terlalu sesak untuk sabun terus larut. Sabun ditolak keluar daripada larutan dan terkumpul sebagai ketulan pepejal di atas, kerana ia kurang tumpat daripada cecair bergaram di bawah. Gliserol dan lebihan alkali kekal larut dalam air, jadi penggaraman keluar memisahkan sabun dan mula menulenkannya sekali gus, meninggalkan hasil sampingan dalam lapisan cecair.

Contoh. Dalam penyediaan sabun di sekolah, setelah minyak dididihkan dengan natrium hidroksida, satu spatula natrium klorida dikacau masuk. Ketulan sabun naik ke permukaan, dituras keluar, dibasuh dengan sedikit air sejuk dan ditekan menjadi ketulan, manakala cecair di bawah disimpan kerana ia mengandungi gliserol. Prinsip yang sama digunakan pada skala kilang untuk menuai dan menulenkan sabun.

Kekeliruan yang perlu dielak. Jangan fikir garam itu mengambil bahagian dalam tindak balas kimia. Penggaraman keluar ialah perubahan fizik: ia merendahkan keterlarutan sabun dan memisahkan sabun yang telah dihasilkan oleh saponifikasi. Tindak balas yang membentuk sabun ialah saponifikasi; penggaraman keluar hanya mengumpul dan membersihkannya. Perhatikan juga bahawa garam yang ditambah ialah natrium klorida biasa, bukan alkali; ia tidak menambah lebih banyak sabun, cuma menolak keluar sabun yang sudah ada.

Penggaraman keluar ialah langkah amali yang lazim dalam pembuatan sabun, dan menerangkan sebab sabun terapung selepas garam ditambah ialah butiran jawapan pendek Kimia SPM yang lazim dalam bab ini. Sebutkan kedua-dua idea, iaitu keterlarutan yang lebih rendah dan ketumpatan yang lebih rendah, untuk penerangan yang lengkap dan meyakinkan.