Petua oktet

Petua oktet ialah kecenderungan atom untuk melepaskan, menerima atau berkongsi elektron semasa proses pengikatan supaya setiap atom memperoleh petala terluar stabil yang mengandungi lapan elektron, iaitu susunan yang sama seperti gas adi. Inggeris: octet rule · Cina: 八隅体规则.

Sesuatu atom paling stabil apabila petala paling luarnya penuh. Bagi kebanyakan unsur yang anda temui dalam Tingkatan 4, petala terluar penuh bermaksud lapan elektron, iaitu konfigurasi gas adi Kumpulan 18 yang terdekat seperti neon atau argon. Atom yang belum mempunyai susunan ini bersifat reaktif, dan ia mencapainya melalui pengikatan. Atom logam mengosongkan petala terluarnya dengan melepaskan elektron, atom bukan logam melengkapkan petalanya dengan menerima elektron, manakala dua atom bukan logam melengkapkan petala masing-masing dengan berkongsi elektron. Oleh itu, petua oktet ialah satu idea di sebalik kedua-dua ikatan ion dan ikatan kovalen, ia memberitahu anda mengapa ikatan terbentuk.

Contoh. Atom natrium mempunyai susunan 2.8.1. Dengan melepaskan satu elektron terluarnya, ia menjadi Na⁺ dengan 2.8, iaitu oktet neon. Atom klorin mempunyai 2.8.7; dengan menerima satu elektron, ia menjadi Cl⁻ dengan 2.8.8, iaitu oktet argon. Dalam air, atom oksigen (2.6) berkongsi dua elektron dengan dua atom hidrogen supaya ia juga mencapai lapan elektron terluar.

Kekeliruan yang perlu dielakkan. Oktet bukan sesuatu yang menyeluruh. Atom kecil di awal jadual berkala stabil dengan duplet dua elektron sahaja, hidrogen dan helium mencapai kestabilan pada dua elektron, bukan lapan. Jangan paksa oktet pada hidrogen ketika anda melukis gambar rajah titik-dan-silang, kerana atom hidrogen hanya perlukan dua elektron dikongsi untuk menjadi stabil.

Sepanjang bab ini, petua oktet ialah titik permulaan: setiap struktur ion dan kovalen yang anda lukis wujud supaya atomnya boleh mencapai oktet stabil, dan menyatakan penaakulan ini dengan jelas selalunya bernilai satu markah dalam Kimia SPM.