Pemerhatian

English: Observation · Chinese: 观察

Pemerhatian ialah maklumat yang dikumpul terus menggunakan deria, penglihatan, pendengaran, bau, sentuhan, atau menggunakan alat seperti termometer atau neraca. Perkara pentingnya ialah ia menyatakan hanya apa yang dikesan, tanpa penjelasan disertakan. “Gas tidak berwarna terhasil”, “larutan bertukar biru”, “suhu naik ke 45 °C” dan “mendakan putih terbentuk” semuanya pemerhatian. Oleh sebab kertas Kimia SPM (4541) menghargai rakaman yang tepat, sesuatu pemerhatian patut menggambarkan warna, gas, mendakan, haba atau bunyi tepat seperti yang muncul.

Contohnya, apabila zink ditambah ke dalam larutan kuprum(II) sulfat biru, pemerhatian yang sah ialah warna biru pudar dan pepejal perang terbentuk pada zink. Perhatikan pernyataan ini menyatakan apa yang berlaku, bukan mengapa. Menamakan pepejal perang itu sebagai kuprum, atau mengatakan tindak balas penyesaran telah berlaku, melangkaui pemerhatian, itu tafsiran, yang tergolong dalam langkah seterusnya. Pemerhatian yang ditulis dengan baik selalunya boleh disemak oleh sesiapa yang mengulang eksperimen, kerana ia melaporkan hanya apa yang ada untuk dilihat, didengar, dihidu, dirasa atau diukur pada alat.

Kekeliruan yang perlu dielakkan, dan perbezaan paling banyak diuji dalam bab ini, ialah antara pemerhatian dengan inferens. Pemerhatian ialah apa yang anda kesan; inferens ialah kesimpulan yang anda buat daripadanya. “Gelembung gas dilihat” ialah pemerhatian; “gas itu ialah hidrogen” ialah inferens. Dalam jawapan, asingkan keduanya dalam ayat berbeza supaya pemeriksa boleh memberi setiap markah dengan jelas, dan jangan sekali-kali menulis inferens apabila pemerhatian yang diminta.

Pemerhatian ialah langkah pembuka kaedah saintifik dan bahan mentah yang daripadanya inferens, hipotesis dan kesimpulan dibina. Sebab itu pemerhatian yang lemah atau bercampur dengan tafsiran akan merosakkan setiap langkah selepasnya. Guru kami melatih anda merekod pemerhatian dalam bahasa yang tepat dan neutral supaya anda tidak pernah kehilangan markah gambaran ini.