Mol

Mol ialah amaun bahan yang mengandungi bilangan zarah yang sama seperti bilangan atom dalam tepat 12 g karbon-12. Ia unit SI bagi amaun bahan. Inggeris: mole · Cina: 摩尔.

Oleh sebab tindak balas kimia berlaku antara bilangan zarah yang amat besar sehingga tidak terbayang, mol memberi ahli kimia satu unit kiraan yang mudah, sama seperti “sedozen” bermaksud dua belas. Satu mol sentiasa mengandungi bilangan zarah yang sama tidak kira apa bahannya, dan zarah itu mungkin atom, molekul atau ion, jadi anda mesti sentiasa menyatakan apa yang anda kira supaya jawapan anda jelas. Mol membolehkan ahli kimia bergerak antara dunia zarah tunggal, yang terlalu kecil untuk ditimbang, dan jisim serta isi padu yang benar-benar boleh diukur di dalam makmal.

Contoh. Satu mol mana-mana bahan mengandungi 6.02 x 10²³ mol⁻¹ zarah. Jadi satu mol air mengandungi sebanyak itu molekul air, dan satu mol natrium mengandungi sebanyak itu atom natrium; bilangannya sama walaupun jisimnya berbeza. Inilah sebabnya satu mol bahan yang berat menimbang lebih daripada satu mol bahan yang ringan, sedangkan kedua-duanya memegang bilangan zarah yang sama.

Kekeliruan yang perlu dielakkan. Jangan kelirukan mol dengan molekul. Molekul ialah satu zarah tunggal, manakala mol ialah bilangan zarah yang besar dan tetap, jadi kedua-dua perkataan itu tidak boleh ditukar ganti. Berhati-hati juga untuk menyebut “satu mol molekul oksigen” atau “satu mol atom oksigen” dengan jelas, kerana satu mol molekul O₂ mengandungi dua mol atom oksigen.

Dalam bab ini, mol ialah hab yang menghubungkan jisim, bilangan zarah dan isi padu gas, kerana setiap satu daripadanya boleh ditukar kepada dan daripada amaun dalam mol. Menguasai maksud mol, dan memetik perbandingan karbon-12 dengan betul dalam definisi, ialah asas yang kukuh bagi hampir setiap pengiraan merentasi Kimia SPM.