Setengah persamaan

Setengah persamaan ialah persamaan ion yang menunjukkan sama ada kehilangan elektron (pengoksidaan) atau penambahan elektron (penurunan) di satu elektrod, atau bagi satu spesies, secara berasingan. Inggeris: half-equation · Cina: 半反应式.

Kerana tindak balas redoks mempunyai dua perubahan yang berpaut, selalunya lebih jelas untuk menulis setiap satu secara berasingan sebagai setengah persamaan, kemudian menggabungkannya. Setengah persamaan yang betul mesti seimbang dari segi atom dan cas, dan elektron muncul secara jelas. Dalam setengah persamaan pengoksidaan, elektron ditulis di sebelah kanan kerana ia dilepaskan; dalam setengah persamaan penurunan, elektron ditulis di sebelah kiri kerana ia diterima. Apabila anda menambah kedua-dua bahagian, elektron yang hilang mesti sama dengan elektron yang diterima, jadi kadangkala anda perlu mendarabkan satu setengah persamaan sebelum menggabungkannya.

Contoh. Bagi elektrolisis plumbum(II) bromida lebur, tindak balas katod ialah Pb²⁺ tambah 2e- kepada Pb (penurunan) dan tindak balas anod ialah 2Br⁻ kepada Br₂ tambah 2e- (pengoksidaan). Setiap setengah persamaan seimbang dari segi atom dan cas, dan kedua-duanya melibatkan dua elektron, jadi ia bergabung terus menjadi perubahan keseluruhan Pb²⁺ tambah 2Br⁻ kepada Pb tambah Br₂.

Kekeliruan yang perlu dielakkan. Jangan tinggalkan elektron, dan jangan letakkannya di sebelah yang salah; ralat tunggal itu menterbalikkan maksud daripada pengoksidaan kepada penurunan. Kekalkan juga setengah persamaan dalam bentuk ion, tulis ion dan atom sebenar yang mengambil bahagian, bukan unit formula penuh, dan pastikan jumlah cas sama di kedua-dua belah setelah elektron dimasukkan.

Menggabungkan kedua-dua bahagian. Untuk membina persamaan ion keseluruhan, mula-mula samakan bilangan elektron dalam kedua-dua bahagian dengan mendarab, kemudian tambahkannya supaya elektron terbatal. Contohnya, menggabungkan Fe²⁺ kepada Fe³⁺ tambah e- dengan Cl₂ tambah 2e- kepada 2Cl⁻ memerlukan bahagian ferum digandakan, memberi 2Fe²⁺ tambah Cl₂ kepada 2Fe³⁺ tambah 2Cl⁻. Melatih langkah pembatalan ini yang menjadikan penulisan persamaan redoks penuh boleh dipercayai dalam peperiksaan.

Setengah persamaan ialah alat yang anda gunakan untuk menerangkan tindak balas di anod dan katod dalam elektrolisis, dalam sel voltan dan dalam pengaratan, jadi menguasainya menyokong sebahagian besar bab ini dan ia diperiksa dengan ketat dalam Kimia SPM.