Keelektronegatifan

Keelektronegatifan ialah kecenderungan atom untuk menarik elektron dikongsi dalam ikatan kovalen. Fluorin, oksigen dan nitrogen antara atom yang paling elektronegatif. Inggeris: electronegativity · Cina: 电负性.

Apabila dua atom berkongsi sepasang elektron, pasangan itu tidak semestinya dikongsi sama rata. Atom yang lebih elektronegatif menarik elektron dikongsi lebih dekat kepada dirinya, jadi hujung ikatan di sebelahnya menjadi sedikit negatif manakala hujung yang satu lagi menjadi sedikit positif. Keelektronegatifan meningkat merentas suatu kala apabila cas nukleus bertambah, dan menurun menuruni suatu kumpulan apabila atom menjadi lebih besar. Oleh itu, atom yang paling elektronegatif terletak di bahagian kanan atas jadual berkala, dengan fluorin yang tertinggi sekali.

Contoh. Dalam molekul air, atom oksigen jauh lebih elektronegatif berbanding hidrogen, jadi ia menarik elektron dikongsi ke arah dirinya. Ini memberi oksigen cas negatif yang kecil dan setiap hidrogen cas positif yang kecil, menjadikan air molekul berkutub dan membolehkannya membentuk ikatan hidrogen. Dalam molekul dua atom yang serupa, seperti Cl₂, kedua-dua atom mempunyai keelektronegatifan yang sama, jadi elektron dikongsi sama rata dan ikatan itu tidak berkutub.

Kekeliruan yang perlu dielakkan. Keelektronegatifan berkaitan menarik elektron dikongsi dalam ikatan, bukan menerima atau melepaskan elektron untuk membentuk ion. Jangan kelirukannya dengan kereaktifan juga; atom yang sangat elektronegatif tidak secara automatik paling reaktif dalam setiap tindak balas. Perlu diingat juga bahawa keelektronegatifan hanya bermakna apabila elektron benar-benar dikongsi, jadi ia idea yang berkaitan ikatan kovalen dan bukan ikatan ion.

Keelektronegatifan menghubungkan ikatan kovalen dengan idea molekul berkutub dan ikatan hidrogen dalam bab ini, dan ia sebab sesetengah bahan kovalen mempunyai takat didih yang tinggi secara tidak dijangka, satu perkara yang timbul dalam Kimia SPM. Semakin besar perbezaan keelektronegatifan antara dua atom yang berikat, semakin tidak sekata elektron dikongsi, dan semakin berkutub ikatan itu menjadi.