Detergen

Detergen ialah garam natrium bagi terbitan asid sulfonik, dibuat daripada petroleum. Tidak seperti sabun, ia tidak membentuk kekat dalam air liat. Inggeris: detergent · Cina: 洗涤剂.

Zarah detergen mencuci dengan cara yang sama persis seperti sabun: ia mempunyai kepala hidrofilik, di sini kumpulan sulfonat –SO₃⁻, dan ekor hidrofobik yang panjang. Ekor larut dalam gris, kepala larut dalam air, dan bersama-sama mengangkat kotoran berminyak sebagai emulsi yang boleh dibilas keluar. Kelebihan penting ialah apa yang berlaku dalam air liat. Garam kalsium dan magnesium bagi detergen larut, jadi detergen terus berbuih dan mencuci dalam air liat dan bukannya membazir dirinya sebagai kekat tidak larut. Inilah sebabnya detergen lebih digemari di kawasan yang bekalan airnya liat.

Contoh. Serbuk pencuci dan cecair pencuci pinggan ialah detergen. Ia biasanya dijual sebagai campuran yang turut mengandungi bahan pembina untuk melembutkan air, agen ampaian untuk menghalang kotoran mendap semula pada kain, agen pemutih, dan kadangkala enzim biologi untuk memecahkan noda protein atau lemak. Setiap bahan tambah dimasukkan supaya detergen mencuci dengan lebih baik dalam keadaan harian.

Kekeliruan yang perlu dielak. Jangan kelirukan detergen dengan sabun. Kedua-duanya mempunyai reka bentuk kepala-dan-ekor yang sama dan mencuci dengan cara yang sama, tetapi sabun datang daripada minyak dan lemak manakala detergen datang daripada petroleum, dan hanya sabun membentuk kekat dengan ion dalam air liat. Perbezaan tunggal itulah sebab biasa soalan banding ditetapkan, jadi pelajarilah ia dengan tepat dan bukan secara kabur.

Perbandingan sabun lawan detergen ialah salah satu soalan Kimia SPM yang paling kerap dalam bab ini, dan mengetahui bahawa kelebihan detergen ialah “tiada kekat dalam air liat” itulah yang menukar jawapan separa menjadi jawapan penuh. Kami melatih perbezaan ini sehingga pelajar boleh menyatakannya dalam satu ayat yang kemas.