Kation

Kation ialah ion bercas positif, terbentuk apabila atom melepaskan satu atau lebih elektron. Atom itu biasanya logam. Inggeris: cation · Cina: 阳离子.

Apabila atom melepaskan elektron, ia masih mempunyai bilangan proton yang sama tetapi elektron yang lebih sedikit, jadi cas positif proton tidak lagi ditiadakan sepenuhnya dan zarah itu membawa cas positif bersih. Ion positif inilah kation. Logam membentuk kation dengan mudah kerana ia hanya mempunyai sedikit elektron terluar, yang dilepaskannya untuk mencapai susunan stabil gas adi yang terdekat. Saiz cas positif sama dengan bilangan elektron yang dilepaskan, jadi logam Kumpulan 1 membentuk kation 1+, logam Kumpulan 2 kation 2+, dan logam Kumpulan 13 kation 3+.

Contoh. Atom natrium (2.8.1) melepaskan satu elektron untuk menjadi kation Na⁺ (2.8). Atom magnesium (2.8.2) melepaskan dua elektron untuk menjadi Mg²⁺ (2.8). Ion ammonium NH₄⁺ ialah kation poliatom. Dalam ikatan ion, kationlah yang tertarik kepada anion.

Kekeliruan yang perlu dielakkan. Jangan campur adukkan kation dengan anion. Kation bercas positif dan biasanya terbentuk apabila logam melepaskan elektron; anion bercas negatif dan biasanya terbentuk apabila bukan logam menerima elektron. Ingat juga bahawa apabila atom menjadi kation, saiznya mengecil, kerana ia kehilangan keseluruhan petala terluar dan cas nukleus yang tinggal menarik elektron yang berbaki dengan lebih kuat. Satu bantuan ingatan yang berguna ialah kation tertarik kepada katod negatif semasa elektrolisis, jadi kation bergerak ke arah katod, dan kedua-dua perkataan itu bermula dengan huruf yang berkait.

Kation ialah satu daripada dua bahagian setiap sebatian ion dalam bab ini, dan mengenal pastinya serta casnya dengan betul ialah langkah pertama untuk menulis formula ion yang betul dan mengimbangi jumlah cas positif dengan jumlah cas negatif dalam sesuatu sebatian dalam Kimia SPM.