Laluan tindak balas alternatif

Laluan tindak balas alternatif ialah laluan bertenaga pengaktifan lebih rendah yang disediakan mangkin, dan di sepanjangnya pecahan perlanggaran yang lebih besar menjadi berkesan. Inggeris: alternative reaction path · Cina: 替代反应路径.

Bahan tindak balas boleh bertukar menjadi hasil melalui lebih daripada satu laluan, dan setiap laluan mempunyai tenaga pengaktifannya sendiri, iaitu halangan tenaganya sendiri. Mangkin positif berfungsi dengan membuka laluan baharu yang halangannya lebih rendah daripada laluan asal. Oleh sebab laluan alternatif ini memerlukan tenaga lebih sedikit untuk bermula, pecahan zarah yang berlanggar yang kini mempunyai tenaga cukup untuk bertindak balas menjadi lebih besar. Kekerapan perlanggaran berkesan meningkat, lalu kadar meningkat, walaupun suhu dan kuantiti bahan tindak balas tidak berubah.

Contoh. Dalam penguraian hidrogen peroksida, tindak balas tanpa mangkin mempunyai tenaga pengaktifan yang agak tinggi dan berjalan perlahan. Menambah mangan(IV) oksida menyediakan laluan alternatif dengan tenaga pengaktifan yang lebih rendah, jadi peroksida terurai kepada air dan oksigen jauh lebih cepat. Pada gambar rajah profil tenaga, ini dilukis sebagai lengkung kedua dengan puncak yang lebih rendah antara aras bahan tindak balas dan hasil yang sama.

Silap faham yang perlu dielakkan. Jangan kata mangkin merendahkan tenaga pengaktifan laluan asal; halangan asal tidak diubah. Sebaliknya mangkin menyediakan laluan berbeza yang memang sudah mempunyai halangan lebih rendah. Selain itu, laluan alternatif tidak mengubah aras tenaga bahan tindak balas atau hasil, jadi perubahan tenaga keseluruhan tindak balas kekal sama.

Laluan tindak balas alternatif ialah mekanisme tepat yang menjadikan mangkin mempercepatkan tindak balas, jadi ia mengikat mangkin terus dengan tenaga pengaktifan dan gambar rajah profil tenaga, satu rangkaian yang diuji Kimia SPM sekali gus. Apabila anda menerangkan cara mangkin berfungsi, sebut frasa ini secara khusus supaya jawapan anda menunjukkan mekanisme yang betul dan bukan sekadar menyatakan kadar meningkat.