Asid

English: Acid · Chinese: 酸

Asid ialah bahan yang mengion dalam air untuk menghasilkan ion hidrogen, H⁺. Seluruh definisi ini bergantung pada perkataan terakhir itu: asid menunjukkan sifat berasidnya hanya dengan kehadiran air, kerana ion hidrogen bebas yang dibebaskan ke dalam larutan itulah yang membuatkan sesuatu bahan bertindak sebagai asid. Tuliskan frasa “dalam air” setiap kali, kerana skema pemarkahan menghargainya dan menahan markah secara senyap apabila ia tertinggal.

Satu contoh menjadikannya jelas. Gas hidrogen klorida, HCl, tidak menukarkan litmus biru kering kepada merah dan tidak bertindak balas dengan logam selagi ia kekal kering. Larutkannya dalam air dan ia mengion, HCl → H⁺ + Cl⁻, dan larutan itu kini menjadi asid hidroklorik: ia menukarkan litmus biru kepada merah, bertindak balas dengan magnesium untuk menghasilkan gas hidrogen, dan meneutralkan alkali. Molekul yang sama bersifat lengai ketika kering tetapi berasid kuat setelah air membebaskan ion hidrogennya. Asid etanoik dalam cuka dan asid sulfurik dalam bateri kereta berkelakuan sama atas sebab yang sama.

Kekeliruan yang perlu dielakkan ialah menganggap “asid” dan “hidrogen” sebagai sinonim yang longgar. Banyak sebatian mengandungi hidrogen, metana, CH₄, dan ammonia, NH₃, namun ia bukan asid, kerana hidrogennya tidak dibebaskan sebagai ion H⁺ dalam air. Hanya hidrogen yang mengion keluar sahaja dikira. Kesilapan kedua ialah meninggalkan “dalam air” dan mentakrifkan asid sekadar sebagai “bahan yang menghasilkan ion hidrogen”, yang menghilangkan maksud tentang peranan air.

Dalam bab ini, asid ialah pasangan kepada bes dan alkali: asid memberi H⁺, alkali memberi OH⁻, dan tindak balas antara mereka ialah peneutralan. Oleh sebab Kimia SPM (4541) menguji definisi ini secara langsung, guru kami melatih perkataan tepatnya sehingga anda boleh menulisnya tanpa teragak-agak.