Kesilapan lazim: Jadual Berkala Unsur

Kebanyakan markah dalam bab ini hilang melalui beberapa cara yang boleh dijangka: menyatakan aliran tanpa sebabnya, tersalah arah kereaktifan antara Kumpulan 1 dan Kumpulan 17, dan mengelirukan fakta fizikal dengan sebab kimia. Kerjakan setiap kesilapan di bawah, kemudian semak jawapan anda sendiri untuk kesilapan yang sama.

4.1 Perkembangan jadual berkala

Kesilapan 1, Menyatakan jadual moden disusun mengikut jisim atom

• Apa yang pelajar tulis: “Jadual berkala moden disusun mengikut jisim atom yang meningkat.”
• Mengapa ia mengorbankan markah: itu asas Mendeleev; jadual moden mengikut Moseley.
• Versi yang betul: jadual berkala moden disusun mengikut nombor proton yang meningkat, mengikut kerja Moseley.

Kesilapan 2, Menganggap ruang kosong Mendeleev satu kesilapan

• Apa yang pelajar tulis: “Mendeleev meninggalkan ruang kosong kerana dia tersilap.”
• Mengapa ia mengorbankan markah: ia menyongsangkan makna pencapaian terbesarnya.
• Versi yang betul: ruang itu ditinggalkan dengan sengaja untuk unsur yang belum ditemui, dan Mendeleev meramal sifatnya, kemudian disahkan.

4.2 Kumpulan dan kala

Kesilapan 3, Membaca kumpulan daripada jumlah elektron

• Apa yang pelajar tulis: bagi atom 2.8.1, “ia dalam Kumpulan 11 kerana ada 11 elektron.”
• Mengapa ia mengorbankan markah: nombor kumpulan datang daripada elektron valens, bukan jumlah.
• Versi yang betul: nombor kumpulan sama dengan bilangan elektron valens (di sini 1, jadi Kumpulan 1); kala sama dengan bilangan petala (di sini 3).

Kesilapan 4, Menyatakan petala bertambah merentasi kala

• Apa yang pelajar tulis: “Merentasi kala, bilangan petala bertambah.”
• Mengapa ia mengorbankan markah: ia mengelirukan aliran merentasi kala dengan aliran menuruni kumpulan.
• Versi yang betul: merentasi kala bilangan petala kekal sama; hanya cas nukleus dan bilangan elektron valens yang meningkat.

Kesilapan 5, Aliran saiz atom terbalik

• Apa yang pelajar tulis: “Saiz atom bertambah merentasi kala kerana ada lebih elektron.”
• Mengapa ia mengorbankan markah: saiz sebenarnya mengecil, dan sebab tiada.
• Versi yang betul: merentasi kala saiz atom mengecil, kerana cas nukleus yang meningkat menarik petala yang sama lebih dekat kepada nukleus.

4.3 Kumpulan 1: logam alkali

Kesilapan 6, Menyatakan aliran kereaktifan tanpa sebab

• Apa yang pelajar tulis: “Kereaktifan meningkat menuruni Kumpulan 1.”
• Mengapa ia mengorbankan markah: aliran sahaja satu markah; penerangan membawa selebihnya.
• Versi yang betul: kereaktifan meningkat menuruni Kumpulan 1 kerana atom lebih besar, elektron valens lebih jauh dari nukleus dan dipegang kurang ketat, jadi ia lebih mudah dilepaskan.

Kesilapan 7, Menamakan gas dengan air sebagai oksigen

• Apa yang pelajar tulis: “Natrium bertindak balas dengan air memberi natrium hidroksida dan oksigen.”
• Mengapa ia mengorbankan markah: gas yang salah dinamakan.
• Versi yang betul: logam Kumpulan 1 bertindak balas dengan air memberi hidroksida logam dan gas hidrogen.

4.4 Kumpulan 17: halogen

Kesilapan 8, Menggunakan peraturan Kumpulan 1 untuk halogen

• Apa yang pelajar tulis: “Kereaktifan meningkat menuruni Kumpulan 17, seperti Kumpulan 1.”
• Mengapa ia mengorbankan markah: arahnya songsang bagi halogen.
• Versi yang betul: kereaktifan menurun menuruni Kumpulan 17, kerana atom yang lebih besar menarik elektron yang masuk kurang kuat, jadi ia menerima elektron kurang mudah.

Kesilapan 9, Meramal tiada penyesaran

• Apa yang pelajar tulis: “Menambah klorin kepada kalium bromida tiada perubahan.”
• Mengapa ia mengorbankan markah: halogen yang lebih reaktif memang bertindak balas.
• Versi yang betul: klorin menyesarkan bromin (klorin lebih reaktif), larutan bertukar perang, dan kalium klorida serta bromin terbentuk.

Kesilapan 10, Mengelirukan warna dan keadaan halogen

• Apa yang pelajar tulis: “Bromin gas hijau dan iodin cecair perang.”
• Mengapa ia mengorbankan markah: huraian fizikalnya salah.
• Versi yang betul: klorin gas kuning kehijauan, bromin cecair perang kemerahan, dan iodin pepejal ungu kehitaman; takat lebur dan takat didih naik menuruni kumpulan.

Kesilapan 11, Menulis Kumpulan 7 dan bukan Kumpulan 17

• Apa yang pelajar tulis: “Halogen berada dalam Kumpulan 7.”
• Mengapa ia mengorbankan markah: sukatan semasa menggunakan penomboran 1–18.
• Versi yang betul: halogen berada dalam Kumpulan 17 jadual berkala moden.

4.5 Kumpulan 18: gas adi

Kesilapan 12, Memberi “ia gas” sebagai sebab kelengaian

• Apa yang pelajar tulis: “Gas adi tidak reaktif kerana ia gas.”
• Mengapa ia mengorbankan markah: itu fakta fizikal, bukan sebab kimia.
• Versi yang betul: gas adi lengai kerana ia mempunyai petala valens penuh yang stabil (helium duplet 2, yang lain oktet 8), jadi tiada kecenderungan melepaskan, menerima atau berkongsi elektron.

4.6 Kala 3 dan unsur peralihan

Kesilapan 13, Menamakan warna logam peralihan tanpa sifatnya

• Apa yang pelajar tulis: “Kuprum sulfat berwarna biru.”
• Mengapa ia mengorbankan markah: soalan meminta sifat, bukan sekadar pemerhatian.
• Versi yang betul: unsur peralihan membentuk sebatian berwarna; ia juga menunjukkan nombor pengoksidaan berubah-ubah, bertindak sebagai mangkin, dan membentuk ion kompleks, namakan sifat yang ditunjukkan oleh pemerhatian itu.

Kesilapan 14, Aliran oksida Kala 3 terbalik

• Apa yang pelajar tulis: “Merentasi Kala 3 oksida berubah daripada berasid kepada berbes.”
• Mengapa ia mengorbankan markah: arahnya songsang.
• Versi yang betul: merentasi Kala 3 oksida berubah daripada berbes (natrium, magnesium) melalui amfoterik (aluminium) kepada berasid (fosforus, sulfur).

Kesilapan 15, Menganggap unsur peralihan sangat reaktif seperti logam alkali

• Apa yang pelajar tulis: “Unsur peralihan sangat reaktif kerana ia logam.”
• Mengapa ia mengorbankan markah: ia mengelirukan sifat logam alkali dengan logam peralihan.
• Versi yang betul: unsur peralihan ialah logam keras, kuat, kurang reaktif dengan takat lebur dan ketumpatan tinggi, sangat berbeza daripada logam alkali yang lembut dan sangat reaktif.

Kesilapan 16, Meramal sifat tanpa menyatakan kedudukan dahulu

• Apa yang pelajar tulis: terus menulis “ia reaktif” tanpa menyebut kumpulan, petala atau elektron valens.
• Mengapa ia mengorbankan markah: pemeriksa memberi markah untuk penaakulan kedudukan-ke-ramalan, bukan jawapan akhir sahaja.
• Versi yang betul: nyatakan kedudukan (kumpulan dan kala), kemudian struktur (petala dan elektron valens), barulah ramalan, dalam urutan itu.

Membetulkannya untuk selama-lamanya

Hampir setiap kesilapan di sini disembuhkan oleh satu tabiat: jangan sekali-kali menyatakan aliran tanpa sebab susunan elektron di sebaliknya, dan sentiasa semak sama ada unsur melepaskan elektron (Kumpulan 1, kereaktifan ke bawah) atau menerima elektron (Kumpulan 17, kereaktifan ke atas). Seorang guru satu-ke-satu boleh menanda satu set jawapan aliran anda dan menunjukkan tepat di mana sebab itu tertinggal, punca terbesar markah tercicir dalam bab ini bagi kertas bertulis Kimia SPM.