Asid dengan oksida logam

Oksida logam ialah bes, dan seperti setiap bes ia meneutralkan asid. Kerana kebanyakan oksida logam tidak larut, tindak balas ini ialah cara piawai menyediakan garam larut menggunakan kaedah “asid + bes tidak larut”, dan ia diperiksa dari segi persamaan, perubahan warna dan kaedahnya dalam 4541.

Persamaan seimbang

Persamaan perkataan umum ialah: oksida logam + asid → garam + air. Dengan formula dan simbol keadaan yang betul, contoh lazim ialah:

CuO(s) + H₂SO₄(aq) → CuSO₄(aq) + H₂O(l)

MgO(s) + 2HCl(aq) → MgCl₂(aq) + H₂O(l)

ZnO(s) + 2HNO₃(aq) → Zn(NO₃)₂(aq) + H₂O(l)

Hanya garam dan air terbentuk, tiada gas, dan ini membezakan tindak balas ini daripada asid dengan logam atau dengan karbonat. Persamaan ion membuang anion asid penonton dan menunjukkan oksida menerima ion hidrogen:

CuO(s) + 2H⁺(aq) → Cu²⁺(aq) + H₂O(l)

Corak yang sama memberi MgO(s) + 2H⁺(aq) → Mg²⁺(aq) + H₂O(l) bagi magnesium oksida.

Keadaan yang diperlukan

Asid cair biasanya dipanaskan sedikit untuk mempercepatkan tindak balas, dan lebihan oksida logam tidak larut ditambah serta dikacau sehingga tiada lagi yang melarut. Pemanasan membantu tetapi tidak ganas; tiada mangkin diperlukan. Kerana oksida itu tidak larut, lebihannya dituras keluar selepas itu, dan garam diperoleh daripada turasan melalui penghabluran.

Apa yang anda perhatikan

Sambil oksida bertindak balas, pepejal melarut dan hilang apabila asid suam, dan tiada gas dibebaskan (satu pemerhatian negatif yang penting). Warna ialah petunjuk yang mudah diingat: kuprum(II) oksida hitam melarut memberi larutan kuprum(II) sulfat biru; magnesium oksida putih dan zink oksida putih melarut memberi larutan tidak berwarna. Jika oksida berlebihan kekal, ia mendap sebagai pepejal tidak larut yang kemudian dituras keluar. Campuran menjadi sedikit panas kerana peneutralan bersifat eksotermik.

Di mana ia muncul dalam peperiksaan SPM

Dalam 4541/2 ini soalan penyediaan garam teras: terangkan cara menyediakan garam larut yang dinamakan daripada oksida tidak larut, termasuk memanaskan, menggunakan lebihan, menuras, dan menghablur. Ia juga muncul sebagai penulisan persamaan, termasuk persamaan ion, dan sebagai warna biru garam kuprum(II). Dalam 4541/1 ia diuji sebagai mengenali bes dan hasilnya, dan dalam kertas amali 4541/3 penyediaan kuprum(II) sulfat daripada kuprum(II) oksida dan asid sulfurik ialah prosedur yang biasa.

Cara kami mengajarnya

Kami menghubungkan persamaan dengan langkah amali: panaskan asid, tambah oksida berlebihan, turas lebihan, kemudian hablurkan. Pelajar paling kerap kehilangan markah dengan terlupa bahawa tiada gas dihasilkan, dengan tidak mengimbangi asid bagi logam yang membentuk ion 2+, atau dengan menerangkan warna yang salah. Mempelajari kuprum(II) oksida sebagai kes model menetapkan keseluruhan idea, dan ia berpindah terus ke soalan perancangan penyediaan garam.

Ringkasan pantas

Intinya pendek: oksida logam ialah bes tidak larut, ia meneutralkan asid memberi garam dan air tanpa gas, dan kaedahnya ialah panas-lebihan-turas-hablur. Kekalkan contoh kuprum, pepejal hitam kepada larutan biru, sebagai tambatan anda, tulis persamaan penuh dan ion yang seimbang, dan anda mempunyai jawapan yang boleh dipercayai untuk versi teori dan amali soalan ini.

Satu perkara terakhir yang membezakan markah penuh daripada separa ialah membezakan ketiga-tiga tindak balas asid dengan jelas. Asid dengan logam memberi garam dan hidrogen; asid dengan karbonat memberi garam, air dan karbon dioksida; tetapi asid dengan oksida logam memberi garam dan air sahaja, tanpa sebarang gas. Apabila soalan menyebut oksida logam yang tidak larut seperti kuprum(II) oksida, plumbum(II) oksida atau zink oksida, anda tahu jawapannya melibatkan pemanasan lembut, penggunaan lebihan bes, penurasan, dan penghabluran untuk mendapatkan hablur garam yang tulen dan kering.