Hasil

Hasil ialah jumlah produk yang terbentuk dalam tindak balas. Dalam tindak balas industri berbalik, ia ditentukan oleh kedudukan keseimbangan, yang bergantung pada suhu dan tekanan tetapi bukan pada mangkin. Inggeris: yield · Cina: 产率.

Kerana tindak balas industri dalam bab ini berbalik dan tindak balas ke hadapannya eksotermik, suhu mempengaruhi hasil dengan cara yang perlu ditaakul dengan teliti oleh pelajar. Merendahkan suhu mengalihkan keseimbangan ke arah produk dan menaikkan hasil tindak balas eksotermik, manakala menaikkan suhu merendahkannya. Tekanan penting apabila bilangan molekul gas berubah merentas persamaan: tekanan yang lebih tinggi mengalihkan keseimbangan ke arah sebelah yang mempunyai molekul gas lebih sedikit dan dengan itu menaikkan hasil di sana. Mangkin tidak mengubah kedua-dua ini, kerana ia mempercepatkan tindak balas ke hadapan dan ke belakang sama rata.

Contoh. Dalam proses Haber, N₂ + 3H₂ ⇌ 2NH₃, empat molekul gas menjadi dua, jadi tekanan tinggi menaikkan hasil ammonia. Dalam proses sentuh, hasil sulfur trioksida sudah tinggi pada tekanan rendah, jadi tekanan yang sangat tinggi tidak berbaloi dengan kosnya.

Silap faham yang perlu dielakkan. Jangan kelirukan hasil dengan kadar. Hasil ialah berapa banyak produk diperoleh; kadar ialah betapa cepat ia terbentuk. Mangkin menaikkan kadar tetapi membiarkan hasil tidak berubah, dan suhu tinggi boleh menaikkan kadar sambil merendahkan hasil tindak balas eksotermik.

Cara kemas untuk mengekalkan kefahaman ini dalam jawapan ialah dengan bertanya dua soalan berasingan bagi setiap perubahan: adakah ia mengalihkan keseimbangan, dan adakah ia mengubah kelajuan. Suhu dan tekanan boleh melakukan kedua-duanya, mangkin hanya melakukan yang kedua, dan menyatakan perkara ini dengan jelas memperoleh markah. Pelajar yang mencampuradukkan kedua-dua soalan ini sering memberi sebab yang salah dalam jawapan lanjutan.

Keupayaan memisahkan apa yang mengubah hasil daripada apa yang mengubah kadar ialah kemahiran teras yang diuji bab ini, dan ia muncul berulang kali dalam Kimia SPM.