Elektron valens

Elektron valens ialah elektron dalam petala terluar yang berisi bagi sesuatu atom; ia menentukan sifat kimia unsur dan kumpulannya dalam Jadual Berkala. Inggeris: valence electrons · Cina: 价电子.

Elektron valens hanyalah nombor terakhir dalam susunan elektron. Ia penting kerana tindak balas kimia melibatkan elektron luar memperoleh, kehilangan atau berkongsi untuk mencapai petala luar penuh yang stabil, jadi dua unsur dengan bilangan elektron valens yang sama cenderung bertindak balas dengan cara yang serupa.

Contoh. Natrium mempunyai susunan 2.8.1, jadi ia mempunyai 1 elektron valens dan tergolong dalam Kumpulan 1; ia mudah kehilangan elektron itu untuk membentuk Na⁺. Klorin, 2.8.7, mempunyai 7 elektron valens dan berada dalam Kumpulan 17; ia mudah memperoleh satu elektron untuk membentuk Cl⁻. Neon, 2.8, sudah mempunyai petala luar penuh dengan 8 elektron valens, sebab itulah ia gas adi yang tidak reaktif dalam Kumpulan 18.

Kekeliruan yang perlu dielakkan. Jangan kelirukan elektron valens dengan jumlah bilangan elektron, dan jangan kelirukan ia dengan keseluruhan susunan elektron. Hanya elektron dalam petala terluar yang berisi ialah elektron valens; elektron dalaman tidak dikira. Berhati-hati juga supaya tidak mencampuradukkan bilangan elektron valens (yang memberi kumpulan) dengan bilangan petala berisi (yang memberi kala).

Atom paling stabil apabila petala terluarnya penuh, biasanya lapan elektron valens, atau dua bagi petala pertama, dan dorongan ke arah susunan stabil inilah yang menyebabkan tindak balas berlaku. Unsur dengan satu, dua atau tiga elektron valens cenderung kehilangannya untuk membentuk ion positif, unsur dengan lima, enam atau tujuh cenderung memperoleh elektron untuk membentuk ion negatif, dan gas adi dengan petala penuh hampir tidak bertindak balas langsung.

Bagi dua puluh unsur pertama, mengira elektron valens ialah cara anda meletakkan unsur dalam kumpulannya, dan ia langkah pertama ke arah memahami mengapa logam dan bukan logam berikat sebegitu. Dalam bab Jirim dan Struktur Atom, inilah idea yang terus membawa kepada Jadual Berkala dan Ikatan Kimia, jadi ia berbaloi dipelajari dengan kukuh.