Jisim formula relatif

Jisim formula relatif ialah hasil tambah jisim atom relatif semua atom dalam satu unit formula sebatian ion. Ia versi sebatian ion bagi jisim molekul relatif, dan seperti jisim relatif yang lain ia satu nisbah tulen yang tiada sebarang unit. Inggeris: relative formula mass · Cina: 相对式量.

Sebatian ion tidak terdiri daripada molekul yang berasingan; ia kekisi gergasi yang terdiri daripada ion, jadi kita memerihalkan nisbah ion berulang yang paling kecil menggunakan unit formula dan bukan molekul yang berasingan. Jisim formula relatif menjumlahkan nilai Ar dalam unit formula itu, dengan cara yang sama persis seperti anda menjumlahkannya bagi sesuatu molekul.

Contoh. Natrium klorida, NaCl, mempunyai jisim formula relatif 23 + 35.5 = 58.5. Kalsium klorida, CaCl₂, memberi 40 + 2(35.5) = 111. Bagi garam terhidrat seperti CuSO₄·5H₂O, anda juga mesti memasukkan lima molekul air penghabluran ke dalam jumlah itu, kerana air itu sebahagian daripada hablur. Semua nilai Ar yang diperlukan dibaca daripada Jadual Berkala yang dibekalkan.

Kekeliruan yang perlu dielakkan. Satu-satunya perbezaan sebenar antara jisim formula relatif dan jisim molekul relatif ialah jenis bahan. Gunakan jisim molekul relatif untuk bahan kovalen bermolekul dan jisim formula relatif untuk sebatian ion; kiraannya sama, tetapi menamakan jumlah sebatian ion sebagai jisim “molekul” akan hilang markah ketepatan. Jangan lupa air penghabluran dalam garam terhidrat, kerana meninggalkannya ialah salah satu kesilapan yang paling lazim dan terus menjejaskan setiap kiraan seterusnya.

Dalam bab ini, jisim formula relatif menjadi jisim molar dalam gram per mol bagi sesuatu sebatian ion, jadi ia memacu setiap pengiraan mol yang melibatkan garam. Oleh sebab begitu banyak topik Kimia berurusan dengan bahan ion, ini ialah istilah yang akan anda gunakan berterusan sepanjang tahun merentasi Kimia SPM.