Analisis kualitatif

English: Qualitative analysis · Chinese: 定性分析

Analisis kualitatif ialah pengenalpastian ion yang hadir dalam garam melalui satu set ujian kimia piawai. Perkataan “kualitatif” bermaksud ia memberitahu anda ion yang mana ada, bukan berapa banyak setiap satu, jadi seluruh latihan ini tentang memadankan pemerhatian dengan ion. Ia berfungsi dalam dua bahagian: ujian untuk ion positif (kation) dan ujian untuk ion negatif (anion).

Satu contoh menunjukkan logiknya. Tambah larutan natrium hidroksida kepada garam yang tidak diketahui: mendakan biru menunjukkan ion kuprum(II), yang hijau menunjukkan ferum(II), dan yang perang menunjukkan ferum(III). Sesetengah mendakan larut dalam alkali berlebihan, yang mempersempit lagi kemungkinannya. Bagi anion, ujian berasingan digunakan untuk setiap satu: menambah asid cair dan menguji gas yang terbebas untuk karbon dioksida mengenal pasti karbonat, manakala argentum nitrat berasid yang memberi mendakan putih mengenal pasti klorida, dan barium klorida berasid yang memberi mendakan putih mengenal pasti sulfat. Setiap pemerhatian dibaca sebagai bukti bagi satu ion.

Kekeliruan yang perlu dielakkan ialah antara analisis kualitatif dan kuantitatif. Analisis kualitatif menjawab “ion yang mana hadir”; analisis kuantitatif, seperti pentitratan, menjawab “berapa banyak yang hadir”. Mencampuradukkan kedua-dua perkataan itu dalam jawapan merugikan markah. Kesilapan kedua ialah melangkau keadaan, banyak ujian anion hanya berfungsi apabila larutan diasidkan dahulu untuk menyingkirkan ion yang mengganggu, dan meninggalkannya memberi keputusan positif palsu yang menyesatkan.

Dalam bab ini, analisis kualitatif menghimpunkan idea ion, garam dan pemendakan menjadi satu kemahiran diagnostik, dan ia kegemaran kertas amali. Guru kami melatih ujian piawai sebagai pepohon keputusan supaya anda bergerak daripada pemerhatian kepada kesimpulan tanpa meneka. Kemahiran ini amat berharga dalam Kertas 3, kerana markah diberi bukan sahaja untuk mendapat jawapan yang betul, tetapi untuk merekod pemerhatian dengan tepat dan menghubungkannya dengan ion yang betul melalui inferens yang munasabah.