Proton

Proton ialah zarah subatom dalam nukleus dengan jisim relatif 1 dan cas relatif +1. Inggeris: proton · Cina: 质子.

Proton ialah salah satu daripada tiga zarah subatom, bersama neutron dan elektron. Cas positifnya yang menjadikan nukleus positif, dan jisim relatifnya 1 bermakna ia menyumbang, bersama neutron, hampir keseluruhan jisim atom. Yang paling penting, bilangan proton dalam atom, nombor protonnya, tetap bagi setiap unsur dan itulah yang memberitahu anda unsur apa atom itu.

Contoh. Setiap atom hidrogen mempunyai tepat 1 proton, dan setiap atom karbon mempunyai tepat 6 proton. Jika atom neutral didapati mempunyai 11 proton, ia hanya boleh menjadi natrium, kerana tiada unsur lain mempunyai 11 proton. Dalam atom neutral itu, bilangan elektron juga sama dengan 11, kerana proton dan elektron seimbang.

Kekeliruan yang perlu dielakkan. Jangan kelirukan proton dengan neutron atau elektron. Proton bercas +1 dan berjisim 1; neutron mempunyai jisim sama tetapi tiada cas; elektron bercas −1 dan berjisim terlalu kecil sehingga diabaikan. Murid juga sering mengelirukan proton (zarah) dengan nombor proton (bilangan proton), asingkan zarah dan bilangan dalam ayat anda.

Dalam peperiksaan, anda sering diminta menyatakan jisim relatif dan cas relatif setiap zarah subatom dalam jadual, dan nilai proton, jisim 1, cas +1, ialah titik rujukan bagi yang lain. Anda juga mungkin diberi bilangan proton lalu diminta menamakan unsur, atau diberi unsur lalu diminta nombor protonnya daripada Jadual Berkala.

Kerana nombor proton mentakrifkan unsur dan sama dengan bilangan elektron dalam atom neutral, proton berada di pusat segala-galanya dalam bab Jirim dan Struktur Atom, daripada Jadual Berkala hingga susunan elektron. Sebaik sahaja murid boleh membaca nombor proton daripada Jadual Berkala dengan yakin, selebihnya struktur atom menyusul dengan cepat.