Poliamida

Poliamida ialah polimer kondensasi yang rantainya dipegang bersama oleh pautan amida (–CONH–). Ia biasanya dibuat daripada diamina (dua kumpulan –NH₂) dan asid dikarboksilik (dua kumpulan –COOH), yang bercantum lalu membebaskan air. English: polyamide · Chinese: 聚酰胺.

Pautan amida terbentuk apabila kumpulan amino (–NH₂) bertindak balas dengan kumpulan karboksil (–COOH), membebaskan satu molekul air. Kerana setiap monomer mempunyai dua hujung reaktif, rantai bertambah ke kedua-dua arah menjadi molekul yang panjang dan kuat. Poliamida paling penting dalam sukatan ialah nilon, yang kekuatan dan kekenyalannya menjadikannya berguna untuk tali, tali pancing, payung terjun dan pakaian. Protein ialah poliamida semula jadi, kerana ikatan peptida yang mencantumkan asid amino itu sendiri ialah pautan amida.

Contoh. Nilon dihasilkan melalui pempolimeran kondensasi diamina dengan asid dikarboksilik: kumpulan –NH₂ dan –COOH bertindak balas untuk membina rantai panjang yang dipautkan oleh pautan amida, membebaskan satu molekul air pada setiap cantuman, dan polimer itu ditarik menjadi gentian yang kuat.

Kekeliruan yang perlu dielakkan. Jangan kelirukan poliamida dengan poliester. Kedua-duanya polimer kondensasi, tetapi poliamida dipautkan oleh pautan amida (–CONH–) daripada diamina dan asid dikarboksilik, manakala poliester dipautkan oleh pautan ester (–COO–) daripada diol dan asid dikarboksilik. Membaca kumpulan pemaut memberitahu anda polimer yang mana.

Cara pantas mengenali poliamida ialah kumpulan –CONH– yang berulang di sepanjang tulang belakang, iaitu pautan amida yang sama seperti ikatan peptida yang disebut ahli biologi dalam protein. Soalan sering menunjukkan dua monomer dan meminta anda melukis pautan yang terbentuk serta menamakan hasil sampingan, yang bagi poliamida sekali lagi air; mengekalkan keselarian ini dengan poliester dengan jelas itulah yang memperoleh markah penuh.

Kerana nilon dan protein kedua-duanya poliamida, istilah ini merapatkan bahan terhasil dengan kimia kehidupan, dan ia pasti muncul dalam soalan pempolimeran kondensasi dalam Kimia SPM.