Agen pengoksidaan

Agen pengoksidaan ialah bahan yang menyebabkan pengoksidaan dengan menerima elektron daripada spesies lain. Kerana ia mengambil elektron, agen pengoksidaan itu sendiri diturunkan dalam tindak balas yang sama. Inggeris: oxidising agent · Cina: 氧化剂.

Idea ini sering mengelirukan pelajar kerana agen melakukan lawan namanya kepada dirinya: ia mengoksidakan spesies lain tetapi diturunkan sendiri. Fikirkannya dengan mengikuti elektron. Agen pengoksidaan menarik elektron daripada sesuatu yang lain, memaksa benda itu kehilangan elektron dan dioksidakan; sambil menerima elektron itu, nombor pengoksidaan agen itu sendiri turun. Agen pengoksidaan biasa dalam bab ini termasuk kalium manganat(VII) berasid, kalium dikromat(VI) berasid, air klorin dan oksigen.

Contoh. Apabila klorin digelegakkan ke dalam larutan kalium iodida, klorin mengambil elektron daripada ion iodida (Cl₂ tambah 2e- kepada 2Cl⁻). Iodida dioksidakan kepada iodin, jadi klorin ialah agen pengoksidaan, dan klorin sendiri diturunkan daripada 0 kepada -1. Perubahan warna daripada tidak berwarna kepada perang mengesahkan iodin terbentuk. Klorin boleh berbuat demikian kerana ia lebih tinggi daripada iodin dalam siri elektrokimia, jadi ia lebih bersedia menerima elektron dan menyingkirkan iodin daripada garamnya.

Kekeliruan yang perlu dielakkan. Jangan tukarkan agen pengoksidaan dengan agen penurunan. Agen pengoksidaan menerima elektron dan diturunkan; agen penurunan kehilangan elektron dan dioksidakan. Peraturan cepat: agen sentiasa berubah pada arah bertentangan dengan apa yang dilakukannya kepada spesies lain. Kenal pasti agen melalui bahan yang nombor pengoksidaannya turun. Ia juga membantu untuk mengingati bahawa kekuatan agen pengoksidaan bergantung pada betapa mudahnya ia menerima elektron, sebab itulah unsur rendah dalam siri kereaktifan dan bukan logam tinggi dalam siri elektrokimia cenderung menjadi yang paling kuat.

Mengesan agen pengoksidaan, terutama dalam ujian dengan manganat(VII) berasid yang bertukar daripada ungu kepada tidak berwarna, atau dikromat(VI) yang bertukar daripada jingga kepada hijau, mengaitkan istilah ini dengan penyesaran dan siri elektrokimia, dan ia pengecaman standard yang ditanya dalam Kimia SPM.