Takat lebur

Takat lebur ialah suhu tetap apabila pepejal bertukar kepada cecair. Inggeris: melting point · Cina: 熔点.

Perkataan kuncinya ialah tetap. Semasa pepejal sedang melebur, suhunya tidak naik, walaupun ia masih dipanaskan. Ini kerana tenaga haba yang diserap digunakan untuk mengatasi daya tarikan yang memegang zarah pada kedudukan tetapnya, dan bukan untuk menambah tenaga kinetiknya. Bahan tulen mempunyai takat lebur yang tajam dan tetap, manakala bendasing merendahkannya dan menyebarkannya pada satu julat.

Contoh. Ais, iaitu air pepejal, melebur pada 0 °C. Pada lengkung pemanasan, graf suhu melawan masa, peleburan kelihatan sebagai pentas mendatar, ketika mana pepejal dan cecair hadir bersama dan suhu kekal tetap sehingga semua pepejal telah melebur.

Kekeliruan yang perlu dielakkan. Jangan kelirukan takat lebur dengan takat didih: peleburan ialah perubahan daripada pepejal kepada cecair, manakala pendidihan ialah perubahan daripada cecair kepada gas pada suhu yang lebih tinggi. Perhatikan juga bahawa takat lebur dan takat beku sesuatu bahan ialah suhu yang sama, perbezaannya hanya arah perubahan, melebur ketika dipanaskan dan membeku ketika disejukkan.

Pada lengkung penyejukan, songsangan lengkung pemanasan, bahan yang sama membeku pada suhu yang sama ini, dan pentas mendatar muncul di situ juga, kerana haba kini dibebaskan apabila daya tarikan antara zarah terbentuk semula. Bahan tulen oleh itu boleh dikenali melalui takat leburnya yang tajam dan tetap, manakala sampel yang tidak tulen melebur pada julat yang lebih rendah dan lebih luas; inilah salah satu cara peperiksaan mengaitkan takat lebur dengan ketulenan.

Dalam peperiksaan, anda mungkin diminta mengenal pasti takat lebur daripada lengkung pemanasan atau penyejukan, atau menerangkan mengapa suhu kekal tetap semasa pepejal melebur. Penerangan yang selamat ialah tenaga digunakan untuk mengatasi daya antara zarah. Ini mengaitkan takat lebur terus dengan teori kinetik yang menyelinar di sepanjang bab Jirim dan Struktur Atom.