Hukum oktaf

Hukum oktaf ialah pemerhatian Newlands bahawa, apabila unsur disusun mengikut urutan jisim atom yang meningkat, setiap unsur kelapan mempunyai sifat serupa. Inggeris: law of octaves · Cina: 八音律.

Ini sebahagian daripada sejarah bagaimana jadual berkala berkembang, yang sukatan mengharapkan anda tahu. John Newlands perasan bahawa jika unsur yang diketahui disenaraikan mengikut jisim atom yang meningkat, sifatnya kelihatan berulang selepas setiap unsur kelapan, seperti not skala muzik, sebab itulah nama muzik “oktaf” digunakan. Ia petunjuk awal yang penting bahawa sifat unsur bersifat berkala, iaitu berulang pada sela yang tetap, dan idea keberkalaan inilah benih kepada jadual moden.

Contoh. Dalam susunan Newlands, mengira lapan langkah daripada satu unsur kerap mendarat pada unsur lain dengan kelakuan serupa, menggemakan bagaimana not kelapan skala berbunyi seperti not pertama. Corak itu bertahan dengan agak baik bagi unsur ringan tetapi runtuh di bahagian selanjutnya, kerana tiada ruang dalam kumpulan tetap lapan bagi unsur yang belum ditemui. Kerana itu, ramai ahli sains pada zaman itu tidak menganggapnya serius, walaupun kemudian ternyata pemerhatian asasnya betul.

Kekeliruan yang perlu dielakkan. Hukum oktaf ialah batu loncatan sejarah, bukan peraturan yang digunakan hari ini. Newlands menyusun unsur mengikut jisim atom, manakala jadual berkala moden disusun mengikut nombor proton, dan jadual moden juga meninggalkan ruang bagi seluruh keluarga seperti unsur peralihan yang tidak dapat dimuatkan oleh corak “setiap kelapan” yang kaku.

Dalam bab Jadual Berkala Unsur, hukum oktaf ialah salah satu sumbangan awal, di samping triad Döbereiner dan jadual Mendeleev, yang menunjukkan bagaimana idea menyusun unsur mengikut sifat berkala berkembang menjadi jadual yang kita gunakan sekarang. Mengenali sumbangan khusus setiap tokoh ini sering kali ditanya secara langsung dalam soalan tentang perkembangan jadual berkala.