Teori kinetik jirim

Teori kinetik jirim ialah idea bahawa jirim diperbuat daripada zarah kecil yang sentiasa bergerak secara rawak dan memiliki tenaga kinetik yang bertambah dengan suhu. Inggeris: kinetic theory · Cina: 物质动理论.

Model ini menerangkan banyak perkara sekaligus. Tiga keadaan jirim berbeza dalam cara zarahnya tersusun dan sebebas mana ia bergerak; apabila bahan dipanaskan, zarahnya memperoleh tenaga kinetik dan bergerak atau bergetar lebih laju; dan kerana zarah sentiasa bergerak, ia tersebar dan bercampur dengan sendirinya.

Contoh. Teori kinetik menerangkan mengapa pepejal melebur apabila dipanaskan: zarah memperoleh tenaga yang cukup untuk membebaskan diri daripada kedudukan tetapnya dan menggelongsor melepasi satu sama lain sebagai cecair. Ia juga menerangkan resapan, cara warna ungu kalium manganat(VII) tersebar dalam air apabila zarahnya bergerak secara rawak antara zarah air, dan mengapa gas memenuhi mana-mana bekas yang diisikannya.

Kekeliruan yang perlu dielakkan. Jangan kelirukan teori kinetik (model jirim) dengan tenaga kinetik (tenaga gerakan yang dimiliki zarah). Kesilapan lazim kedua ialah mengatakan zarah “mengembang” atau “menjadi lebih besar” apabila dipanaskan, ia tidak; jarak dan kelajuan zarah yang berubah, bukan saiz setiap zarah.

Dalam peperiksaan, anda dijangka menggunakan teori ini untuk menerangkan pemerhatian, bukan sekadar menyatakannya. Jawapan yang kuat menamakan zarah, menyatakan apa yang berlaku kepada tenaga dan gerakannya, dan mengaitkan itu dengan apa yang dilihat, contohnya, “zarah memperoleh tenaga kinetik, bergerak lebih laju dan tersebar lebih jauh.” Markah biasanya diberi untuk rantaian penaakulan ini, bukan untuk kesimpulan semata-mata.

Teori kinetik ialah asas bagi separuh pertama bab Jirim dan Struktur Atom. Setiap penerangan yang anda beri bagi keadaan jirim, perubahan keadaan, lengkung pemanasan dan penyejukan serta resapan kembali kepada satu idea ini, jadi belajar menerapkannya dalam ayat ialah kemahiran yang guru kami bina sejak pelajaran pertama.