Tenaga kinetik

Tenaga kinetik ialah tenaga yang dimiliki zarah kerana geraknya. Pada suhu lebih tinggi zarah mempunyai lebih tenaga kinetik, jadi lebih banyak perlanggaran mereka melebihi tenaga pengaktifan. Inggeris: kinetic energy · Cina: 动能.

Dalam sesuatu campuran, zarah sentiasa bergerak, dan setiap satu membawa tenaga kinetik yang bergantung pada betapa laju ia bergerak. Suhu ialah ukuran tenaga kinetik purata zarah: memanaskan campuran menjadikan zarah bergerak lebih laju, jadi tenaga kinetik puratanya naik. Ini penting bagi kadar dalam dua cara yang berkait. Pertama, zarah yang lebih laju berlanggar lebih kerap, jadi kekerapan perlanggaran meningkat. Kedua, dan lebih penting, pecahan zarah yang lebih besar kini mempunyai tenaga kinetik pada atau melebihi tenaga pengaktifan, jadi bahagian perlanggaran yang berkesan menjadi lebih besar.

Contoh. Apabila asid hidroklorik cair bertindak balas dengan natrium tiosulfat, memanaskan campuran dari suhu bilik menjadikan tanda pangkah di bawah kelalang hilang jauh lebih awal. Zarah telah memperoleh tenaga kinetik, jadi perlanggaran berkesan berlaku lebih kerap dan kadar menjadi lebih tinggi. Menyejukkan campuran memberi kesan yang bertentangan.

Silap faham yang perlu dielakkan. Jangan kata menaikkan suhu berfungsi hanya dengan menjadikan zarah berlanggar lebih kerap. Sebab yang lebih besar ialah lebih banyak zarah kini mempunyai tenaga kinetik yang cukup untuk melepasi halangan tenaga pengaktifan, jadi pecahan perlanggaran yang berkesan menjadi lebih besar. Menyebut kekerapan perlanggaran sahaja terlepas inti pati.

Tenaga kinetik ialah idea yang menerangkan mengapa suhu ialah faktor kadar yang begitu berkuasa, menghubungkan teori perlanggaran dengan tenaga pengaktifan, jadi mendapatkan penerangan ini dengan betul penting bagi Kimia SPM. Satu semakan berguna ialah menyebut kedua-dua kesan mengikut urutan: zarah bergerak lebih laju, jadi perlanggaran lebih kerap, dan pecahan yang lebih besar kini mencapai tenaga pengaktifan, jadi lebih banyak perlanggaran itu berkesan. Menulis dua kesan itu dalam urutan tersebut mengekalkan jawapan yang betul dan lengkap.