Elektrolit

Elektrolit ialah bahan yang mengalirkan elektrik apabila lebur atau dalam larutan akueus dan diuraikan olehnya, kerana ia mengandungi ion yang bergerak bebas. Inggeris: electrolyte · Cina: 电解质.

Idea utamanya ialah ion yang bergerak bebas. Dalam sebatian ion pepejal, ion terkunci dalam kekisi dan tidak boleh bergerak, jadi ia tidak mengalirkan arus; sebaik sahaja sebatian itu dilebur atau dilarutkan, ion bebas membawa cas ke elektrod, tempat ia dinyahcas. Sebatian ion, asid dan alkali ialah elektrolit. Bahan yang mengalirkan arus tanpa diuraikan, seperti logam dan grafit, bukan elektrolit tetapi konduktor, dan bahan molekul seperti larutan gula langsung tidak mengalirkan arus kerana ia tiada ion.

Contoh. Natrium klorida lebur ialah elektrolit: apabila dilebur, ion Na⁺ dan Cl⁻nya bergerak bebas, jadi ia mengalirkan arus dan diuraikan kepada natrium dan klorin. Sebaliknya, natrium klorida pepejal tidak mengalirkan arus kerana ionnya dipegang tegar dalam kekisi.

Kekeliruan yang perlu dielakkan. Jangan panggil setiap konduktor sebagai elektrolit. Wayar kuprum mengalirkan arus tetapi tidak diuraikan, jadi ia konduktor, bukan elektrolit. Berhati-hati juga dengan elektrolit kuat dan lemah: elektrolit lemah seperti asid etanoik hanya mengion separa, jadi ia mengalirkan arus dengan lemah, manakala elektrolit kuat mengion sepenuhnya dan mengalirkan arus dengan baik.

Menguji elektrolit. Satu cara mudah untuk mengenal pasti elektrolit di makmal ialah melengkapkan litar dengan mentol atau ammeter melalui bahan itu. Elektrolit menyalakan mentol hanya apabila ia lebur atau larut, tidak pernah sebagai pepejal kering, dan gelembung gas atau mendakan baharu di elektrod menunjukkan bahawa ia sedang diuraikan, bukan sekadar mengalirkan arus. Ujian ini juga memisahkan elektrolit kuat, yang menyalakan mentol dengan terang, daripada elektrolit lemah, yang menyalakannya dengan malap.

Elektrolit ialah tempat semua tindakan elektrolisis berlaku, jadi memahaminya dengan betul ialah titik permulaan bagi elektrod, penyahcasan terpilih dan sel sepanjang bab ini, dan takrifnya ialah item satu markah yang lazim dalam Kimia SPM.