Resapan

Resapan ialah pergerakan zarah dari kawasan berkepekatan tinggi ke kawasan berkepekatan rendah sehingga tersebar sama rata. Inggeris: diffusion · Cina: 扩散.

Resapan berlaku kerana zarah jirim sentiasa bergerak secara rawak, seperti yang diterangkan oleh teori kinetik. Sambil bergerak, zarah beransur-ansur bercampur sehingga kepekatan menjadi sama di mana-mana. Resapan paling laju dalam gas, di mana zarah bergerak pantas dan jauh terpisah, lebih perlahan dalam cecair, dan boleh diabaikan dalam pepejal kerana zarah di situ hanya bergetar pada kedudukan tetap.

Contoh. Apabila hablur kalium manganat(VII) ungu diletakkan dalam air yang tenang, warnanya perlahan-lahan tersebar sehingga seluruh bikar berwarna sama rata, zarah berwarna itu telah meresap antara zarah air. Dengan cara yang sama, bau makanan meresap merentasi bilik apabila zarah gasnya tersebar. Resapan lebih laju apabila suhu lebih tinggi, kerana zarah ketika itu mempunyai lebih banyak tenaga kinetik.

Kekeliruan yang perlu dielakkan. Jangan kelirukan resapan dengan pelarutan. Pelarutan ialah pepejal yang terurai dan bercampur ke dalam pelarut untuk membentuk larutan; resapan ialah penyebaran bersih zarah menuruni perbezaan kepekatan, dan ia berlaku dalam gas dan cecair sama sahaja. Resapan bukan zarah yang “cuba melarikan diri”, ia hanyalah hasil gerakan rawaknya.

Kadar resapan bergantung pada keadaan jirim dan suhu: gas meresap paling laju, dan mana-mana bahan meresap lebih laju apabila lebih panas kerana zarahnya ketika itu mempunyai lebih banyak tenaga kinetik. Zarah yang lebih ringan juga cenderung meresap lebih cepat daripada yang lebih berat. Membandingkan kadar ini ialah cara kegemaran peperiksaan untuk menguji sama ada anda benar-benar memahami model zarah.

Resapan penting dalam bab ini kerana ia bukti langsung bahawa jirim diperbuat daripada zarah kecil yang bergerak, iaitu dakwaan utama teori kinetik. Kebolehan menerangkan pemerhatian resapan dari segi zarah yang bergerak ialah tugas peperiksaan yang lazim dalam bab Jirim dan Struktur Atom.