Proses sentuh

Proses sentuh ialah proses industri yang digunakan untuk menghasilkan asid sulfurik, H₂SO₄, daripada sulfur, oksigen dan air, dengan vanadium(V) oksida, V₂O₅, bertindak sebagai mangkin. Inggeris: Contact process · Cina: 接触法.

Proses ini berjalan dalam tiga peringkat yang berkait. Pertama, sulfur dibakar dalam udara kering untuk membentuk sulfur dioksida: S + O₂ → SO₂. Kedua, dan paling penting, sulfur dioksida digabungkan dengan lebih banyak oksigen dalam tindak balas berbalik di atas mangkin V₂O₅ yang dipanaskan untuk membentuk sulfur trioksida: 2SO₂ + O₂ ⇌ 2SO₃. Kerana tindak balas ke hadapan bersifat eksotermik, peringkat ini dijalankan pada suhu sederhana tinggi dan tekanan rendah yang hampir dengan tekanan atmosfera, keadaan kompromi yang memberikan kadar yang boleh diterima bersama hasil yang tinggi pada kos yang munasabah. Ketiga, sulfur trioksida diserap ke dalam asid sulfurik pekat untuk membentuk oleum, H₂S₂O₇, yang kemudiannya dicairkan dengan berhati-hati menggunakan air untuk memberi asid sulfurik yang lebih pekat.

Contoh. Sebuah loji asid sulfurik menyalurkan sulfur dioksida dan udara bersih ke atas dulang pelet V₂O₅; sulfur trioksida yang terbentuk dibawa ke dalam penyerap asid pekat, dan air ditambah pada kadar terkawal untuk membina produk. Mangkin tidak dihabiskan, jadi pelet yang sama terus berfungsi kelompok demi kelompok.

Silap faham yang perlu dielakkan. Jangan kelirukan proses sentuh dengan proses Haber: proses sentuh menghasilkan asid sulfurik, manakala proses Haber menghasilkan ammonia. Selain itu, sulfur trioksida tidak dialirkan terus ke dalam air, kerana itu akan membentuk kabus asid yang tebal dan tidak terkawal; ia diserap ke dalam asid pekat sebaliknya.

Perlu diingat juga bahawa mangkin hanya menaikkan kadar dan tidak mengubah hasil keseimbangan; hasil ditentukan oleh suhu dan tekanan yang dipilih. Kefahaman ini kerap diuji apabila calon diminta menerangkan sebab keadaan tertentu digunakan pada peringkat kedua.

Proses sentuh ialah contoh tunjang bagi penerapan idea kadar dan keseimbangan dalam industri, dan ia kerap muncul dalam Kimia SPM.