Penggumpalan

Penggumpalan ialah percantuman zarah getah yang terserak dalam lateks menjadi jisim pepejal. Ia berlaku apabila asid ditambah, kerana asid meneutralkan cas negatif yang mengasingkan zarah. English: coagulation · Chinese: 凝固.

Zarah dalam lateks terapung bebas kerana salut proteinnya membawa cas negatif yang sama, lalu menolak antara satu sama lain. Apabila asid seperti asid metanoik atau asid etanoik ditambah, ion hidrogen meneutralkan cas ini. Tanpa tolakan, zarah kini boleh berlanggar, melekat bersama dan membesar menjadi ketulan yang semakin besar sehingga getah terpisah daripada air sebagai pepejal lembut. Ini perubahan fizikal pada koloid, bukan perubahan pada molekul getah itu sendiri, rantai poli(isoprena) tidak berubah; hanya susunannya berubah.

Contoh. Di kilang getah, asid metanoik dikacau ke dalam lateks di dalam tangki cetek. Lateks memekat dan membentuk jisim getah tergumpal yang berongga, yang kemudiannya digelek menjadi kepingan nipis dan dikeringkan dengan asap sebelum dijual atau dihantar untuk pemprosesan lanjut seperti pemvulkanan.

Kekeliruan yang perlu dielakkan. Jangan kelirukan penggumpalan dengan pemvulkanan. Penggumpalan hanya menyebabkan zarah getah berkumpul menjadi getah pepejal, menggunakan asid, dan tidak mengubah sebarang ikatan dalam molekul. Pemvulkanan ialah proses kemudian yang berasingan, yang memanaskan getah dengan sulfur untuk membentuk ikatan silang dan memperbaik sifatnya. Penggumpalan berlaku dahulu dan menghasilkan getah pepejal; pemvulkanan berlaku selepasnya dan menjadikannya lebih baik.

Dalam peperiksaan anda mungkin ditanya mengapa lateks diawet dengan ammonia semasa pengangkutan: ammonia ialah alkali yang mengekalkan lateks sedikit beralkali, jadi sebarang asid yang dihasilkan bakteria dineutralkan dan penggumpalan pramatang dicegah. Ini mengaitkan penggumpalan dengan kemas dengan idea asid–bes daripada bab terdahulu.

Penggumpalan ialah langkah yang menukar lateks cecair menjadi getah pepejal yang boleh digunakan, terletak antara lateks dan pemvulkanan dalam urutan getah asli yang diuji dalam Kimia SPM.