Kaca borosilikat

Kaca borosilikat ialah kaca yang mengandungi boron oksida di samping silika. Boron oksida membolehkannya menahan perubahan suhu mengejut tanpa retak. Inggeris: borosilicate glass · Cina: 硼硅玻璃.

Sifat istimewanya datang daripada betapa sedikitnya kaca itu mengembang apabila dipanaskan. Kaca soda-kapur biasa mengembang agak banyak apabila dipanaskan, jadi perubahan suhu yang pantas menyebabkan bahagian berlainan kaca mengembang atau mengecut dengan jumlah berbeza dan ia retak. Menambah boron oksida mengurangkan pengembangan ini dengan banyak, jadi kaca borosilikat boleh dipanaskan dengan kuat dan kemudian disejukkan dengan cepat tanpa pecah. Ketahanan haba itu, bersama ketahanan kimia yang baik, ialah tepatnya yang diperlukan apabila kaca mesti dipanaskan di atas nyalaan atau diisi dengan cecair panas.

Contoh. Kaca borosilikat digunakan untuk radas makmal seperti bikar, tabung didih dan kelalang kon yang dipanaskan semasa eksperimen, dan untuk perkakas ketuhar dan perkakas memasak yang berpindah dari ketuhar panas ke permukaan sejuk. Dalam setiap kes, ia bertahan perubahan suhu yang akan memecahkan kaca soda-kapur.

Silap faham yang perlu dielakkan. Jangan kelirukan kaca borosilikat dengan kaca soda-kapur. Kedua-duanya kebanyakannya silika, tetapi kaca borosilikat mempunyai boron oksida ditambah dan menahan pemanasan dan penyejukan mengejut, manakala kaca soda-kapur lebih murah tetapi retak di bawah layanan yang sama.

Untuk menjawab dengan baik, hubungkan sifat dengan kegunaan pada setiap langkah: boron oksida memberi pengembangan haba yang rendah, pengembangan haba yang rendah bermakna kaca itu bertahan perubahan suhu mengejut, dan itulah sebabnya barang kaca makmal dan perkakas ketuhar dibuat daripadanya. Melangkau langkah tengah itu, dan sekadar menyatakan bahawa kaca borosilikat “lebih baik”, ialah tempat banyak jawapan calon kehilangan markahnya secara tidak perlu.

Perbandingan soda-kapur lawan borosilikat, dan sebab boron oksida ditambah, ialah soalan bahan yang boleh dijangka dalam Kimia SPM.