Pasangan berikat

Pasangan berikat ialah pasangan elektron yang dikongsi antara dua atom dan membentuk ikatan kovalen. Inggeris: bonding pair · Cina: 成键电子对.

Ikatan kovalen terdiri daripada satu atau lebih pasangan elektron dikongsi, dan setiap pasangan dikongsi ini ialah pasangan berikat. Pasangan berikat tertarik kepada nukleus kedua-dua atom serentak, dan tarikan dikongsi inilah yang memegang dua atom itu bersama. Setiap ikatan tunggal mengandungi satu pasangan berikat, ikatan ganda dua mengandungi dua, dan ikatan ganda tiga mengandungi tiga. Apabila anda melukis gambar rajah titik-dan-silang, pasangan berikat ditunjukkan di kawasan pertindihan antara dua atom, terdiri daripada satu elektron daripada setiap atom (atau, dalam ikatan datif, kedua-duanya daripada atom yang sama).

Contoh. Dalam molekul hidrogen, H₂, terdapat satu pasangan berikat yang dikongsi antara dua atom hidrogen. Dalam oksigen, O₂, terdapat dua pasangan berikat antara atom, menjadikannya ikatan ganda dua, manakala setiap atom oksigen juga mengekalkan dua pasangan sunyi. Dalam metana, CH₄, atom karbon mempunyai empat pasangan berikat, satu kepada setiap hidrogen, dan tiada pasangan sunyi.

Kekeliruan yang perlu dielakkan. Jangan kelirukan pasangan berikat dengan pasangan sunyi. Pasangan berikat dikongsi antara dua atom dan merupakan ikatan; pasangan sunyi kekal pada satu atom dan bukan ikatan. Dalam gambar rajah, kira pasangan berikat untuk mengetahui berapa banyak ikatan yang ada, dan kira pasangan sunyi secara berasingan.

Bilangan pasangan berikat yang dibentuk oleh sesuatu atom biasanya bersamaan dengan bilangan elektron yang diperlukannya untuk melengkapkan oktet atau dupletnya, jadi karbon membentuk empat, oksigen dua dan hidrogen satu.

Pasangan berikat ialah unit elektron yang sebenarnya membentuk ikatan kovalen dalam bab ini, jadi mengenali berapa banyak pasangan berikat yang diperlukan oleh sesuatu atom ialah kunci kepada struktur yang betul dan gambar rajah titik-dan-silang yang tepat dalam Kimia SPM.