Pembentukan ikatan

Pembentukan ikatan ialah peringkat tindak balas yang membebaskan tenaga, kerana tenaga dibebaskan apabila ikatan baharu terbentuk dalam hasil. Inggeris: bond forming · Cina: 成键.

Apabila atom bergabung membentuk ikatan, mereka menetap ke keadaan tenaga yang lebih rendah dan lebih stabil, dan tenaga yang hilang itu dibebaskan ke persekitaran sebagai haba. Membentuk ikatan oleh itu sentiasa langkah eksotermik, bertentangan sepenuhnya dengan memutuskannya. Dalam tindak balas, selepas ikatan bahan tindak balas putus, atom bebas menyusun semula dan ikatan baharu terbentuk dalam hasil, membebaskan tenaga pada peringkat ini.

Contoh. Dalam pembakaran hidrogen, setelah ikatan H–H dan O=O diputuskan, ikatan O–H baharu terbentuk apabila molekul air dihasilkan, dan pembentukan ikatan ini membebaskan tenaga yang banyak. Kerana tenaga yang dibebaskan dalam membentuk ikatan O–H lebih besar daripada tenaga yang diserap dalam memutuskan ikatan H–H dan O=O, tindak balas itu eksotermik secara keseluruhan, dengan ΔH negatif.

Silap faham yang perlu dielakkan. Jangan kelirukan langkah mana yang mana: membentuk ikatan membebaskan tenaga, memutuskan ikatan menyerapnya. Tindak balas eksotermik apabila pembentukan ikatan membebaskan lebih tenaga daripada yang diserap pemutusan, dan endotermik apabila ia membebaskan kurang. Menterbalikkan kedua-duanya, atau membandingkannya secara salah, ialah kesilapan klasik dalam menerangkan mengapa tindak balas eksotermik atau endotermik.

Pembentukan ikatan melengkapkan pasangan dengan pemutusan ikatan, dan perbandingan antara kedua-duanya inilah cara tanda ΔH diterangkan pada gambar rajah aras tenaga. Dalam jawapan penuh, sebut kedua-dua peringkat: berapa tenaga diserap untuk memutuskan ikatan bahan tindak balas, dan berapa tenaga dibebaskan apabila ikatan hasil terbentuk, kemudian bandingkan untuk menentukan tanda. Jika pembentukan ikatan membebaskan lebih banyak tenaga, ΔH negatif dan tindak balas eksotermik; jika kurang, ΔH positif dan tindak balas endotermik. Guru kami melatih pelajar menimbang tenaga dibebaskan berbanding tenaga diserap, supaya penerangan Kimia SPM sampai ke kesimpulan yang betul tanpa menterbalikkan mana-mana peringkat.