Antibiotik

Antibiotik ialah ubat yang membunuh atau menghalang pertumbuhan bakteria. Ia tidak bertindak pada virus, dan kursus penuh mesti dihabiskan untuk mengelakkan kerintangan. Inggeris: antibiotic · Cina: 抗生素.

Antibiotik digunakan untuk merawat jangkitan yang disebabkan bakteria, seperti sesetengah sakit tekak, jangkitan luka dan radang paru-paru. Ia berfungsi sama ada dengan membunuh bakteria atau dengan menghalangnya daripada membiak, supaya badan dapat menghapuskan jangkitan itu. Dua peraturan sentiasa mengiringi antibiotik dalam sukatan pelajaran: ia tidak memberi kesan pada virus, jadi ia tidak boleh menyembuhkan selesema biasa, dan keseluruhan kursus mesti dihabiskan walaupun selepas pesakit berasa lebih baik. Berhenti awal membiarkan bakteria yang paling kuat hidup, dan ini boleh membiak menjadi strain rintang yang tidak lagi dapat dikawal oleh antibiotik.

Contoh. Penisilin ialah antibiotik terkenal yang digunakan terhadap jangkitan bakteria. Doktor mungkin menetapkan kursus tujuh hari; pesakit mesti mengambil setiap dos hingga habis, kerana berhenti pada hari ketiga, ketika simptom reda, membenarkan bakteria yang terselamat pulih dan menjadi rintang.

Kekeliruan yang perlu dielak. Jangan kelirukan antibiotik dengan analgesik. Antibiotik membunuh bakteria dan merawat punca jangkitan bakteria; analgesik, seperti aspirin atau parasetamol, hanya melegakan kesakitan dan tidak membunuh sebarang mikrob. Antibiotik juga tidak sepatutnya diharapkan berkesan pada penyakit virus.

Antibiotik ialah salah satu ubat yang dipelajari dalam bab ini, dan soalan sering menguji dua peraturan utama, iaitu tiada kesan pada virus dan habiskan kursus, yang tepat merupakan perkara yang dicari oleh Kimia SPM. Idea kerintangan antibiotik turut menghubungkan kimia dengan isu kesihatan awam yang sebenar: menggunakan antibiotik dengan cuai, atau berhenti kursus lebih awal, membiakkan bakteria yang tidak lagi dibunuh oleh antibiotik biasa. Berupaya menerangkan mengapa keseluruhan kursus penting, dari segi bakteria terkuat yang terselamat dan membiak, menunjukkan pemahaman yang jauh melangkaui sekadar menamakan ubat itu.