Ammonia

Ammonia ialah gas tidak berwarna, berbau tajam dan beralkali dengan formula NH₃, dihasilkan secara industri melalui proses Haber. Inggeris: ammonia · Cina: 氨.

Ammonia sangat larut dalam air dan larutannya ialah alkali lemah, jadi ia menukarkan kertas litmus merah lembap menjadi biru. Ia sebenarnya satu-satunya gas beralkali yang lazim, menjadikan keputusan litmus itu ujian pengenalan yang berguna. Apabila ia bertemu gas hidrogen klorida, kedua-duanya bergabung membentuk wasap putih tebal ammonium klorida, satu lagi cara untuk mengesahkannya. Sebagai bes, ammonia bertindak balas dengan asid untuk membentuk garam ammonium, iaitu baja bernitrogen yang penting.

Contoh. Ammonia ditindakbalaskan dengan asid nitrik untuk membuat baja ammonium nitrat: NH₃ + HNO₃ → NH₄NO₃. Ia juga dioksidakan secara industri untuk membuat asid nitrik itu sendiri, dan ia digunakan dalam sesetengah agen pencuci rumah. Kerana tumbuhan memerlukan nitrogen dalam bentuk yang boleh digunakan, baja yang dibuat daripada ammonia menjadi teras pertanian moden.

Silap faham yang perlu dielakkan. Jangan kelirukan ammonia, NH₃, iaitu molekul dan gas, dengan ion ammonium, NH₄⁺, iaitu ion positif yang terdapat dalam garam ammonium dan terbentuk apabila ammonia menerima satu ion hidrogen dalam air. Ammonia ialah bes; ion ammonium ialah apa yang tinggal setelah bes itu menerima proton.

Dalam jawapan peperiksaan, perihalkan ammonia dengan tepat: gas tidak berwarna dengan bau tajam, kurang tumpat daripada udara, sangat larut dalam air, dan satu-satunya gas lazim yang menukarkan litmus merah lembap menjadi biru. Ujian litmus itu dan wasap putih dengan hidrogen klorida ialah dua pengenalan yang paling kerap diminta, jadi berlatih menulisnya tanpa teragak-agak.

Ammonia ialah produk utama proses Haber dan penghubung antara kimia industri dengan asid, bes dan garam yang anda pelajari lebih awal, jadi ia kerap muncul dalam Kimia SPM.