Aloi

Aloi ialah campuran dua atau lebih unsur, yang utamanya logam. Ia lebih keras dan lebih kuat daripada logam tulen yang menjadi asasnya. Inggeris: alloy · Cina: 合金.

Logam tulen adalah lembut kerana ia dibina daripada atom serupa yang tersusun dalam lapisan kemas yang boleh menggelongsor antara satu sama lain apabila daya dikenakan. Dalam aloi, atom unsur lain yang bersaiz berbeza dicampurkan di antaranya. Atom asing ini duduk di antara lapisan dan mengganggu susunan teraturnya, jadi lapisan tidak lagi boleh menggelongsor dengan mudah. Hasilnya ialah bahan yang lebih keras, lebih kuat dan selalunya lebih tahan kakisan, dan ia juga boleh diberi rupa yang lebih menarik. Inilah sebabnya kebanyakan logam digunakan dalam kehidupan harian sebagai aloi dan bukannya dalam bentuk tulen.

Contoh. Keluli ialah aloi besi dengan sedikit karbon; gangsa ialah aloi kuprum dan timah; loyang ialah aloi kuprum dan zink; dan duralumin ialah aloi aluminium dengan kuprum dan magnesium, ringan tetapi cukup kuat untuk badan pesawat.

Silap faham yang perlu dielakkan. Jangan kelirukan aloi dengan sebatian. Aloi ialah campuran, jadi komponennya tidak terikat secara kimia dan kadarnya boleh berubah; sebatian pula mempunyai unsurnya bergabung secara kimia dalam nisbah tetap. Asingkan juga aloi daripada logam tulen.

Tabiat yang membantu ialah memerihalkan aloi pada peringkat atom. Nyatakan bahawa atom asing yang bersaiz berbeza duduk di antara lapisan logam utama dan menghalang lapisan itu daripada menggelongsor, kemudian namakan aloi dan salah satu kegunaannya. Struktur itu menukarkan jawapan yang kabur menjadi jawapan penuh markah, dan ia berfungsi untuk setiap aloi dalam bab ini.

Menerangkan kekerasan dari segi atom yang mengganggu penggelongsoran lapisan ialah perkataan tepat yang dicari Kimia SPM apabila ia bertanya mengapa aloi lebih keras daripada logam tulen.